

D4329

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སརྦ་ཛྙཱ་དེ་བ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།།[་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ནཱི་ཏི་ཤཱསྟྲ་པྲཛྙཱ་དཎྜནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་རབ་སྡོང བུ་ཞེས་བྱ་བ།དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མི་སྲུན་སྐྱེ་བོ་གདུལ་བར་བྱ། །ཡོན་ཏན་ཅན་ནི་བཀུར་བར་བྱ། །དྲང་པོའི་སྤྱོད་པས་དཀོར་མཛོད་དགང་། །རང་གི་ཡུལ་འཁོར་བསྐྱང་བར་བྱ། །བདག་གི་གསང་དང་གཞན་གྱི་གསང་། །རང་གི་བུ་གཅེས་བཞིན་བསྲུངས་ནས། །ས་ རྣམས་ལ་ནི་སྙོམས་གྱུར་པའི།།མི་ནི་གཅེས་པ་རབ་གཅེས་འགྱུར། །ཆུང་མ་ངན་དང་འཛའ་བོ་ངན། །རྒྱལ་པོ་ངན་དང་ཉེ་དུ་ངན། །ཁྱིམ་མཚེས་ངན་དང་ཡུལ་ངན་རྣམས། །ཐག་རིང་དུ་ནི་སྤང་བར་བྱ། །གྲོགས་པོ་ནོར་དད་ཆེ་བ་སྤང་། །ཆུང་མ་ལོག་གཡེམ་དད་ཆེ་སྤང་། །བཀུར་དཀའ་སོ་མི་ མཁས་པ་ཡི།།དེ་ལྟ་བུ་ཡི་སྨན་པ་སྤང་། །བྱེ་བྲག་ཕྱེད་བའི་བློ་ལྡན་ཡང་། །བྱ་བ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །འགྲུབ་འགྱུར་ཁོ་ནར་མ་ཟད་གྱི། །མ་འགྲུབ་ན་ཡང་མཛེས་པ་ཡིན། །བརྟན་ཞིང་འཇམ་ལ་ཚིག་ཉུང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཤིན་ཏུ་བག་བྱ་སྟེ། །ཉི་མ་སྤྲིན་བུག་ནང་ནས་ བྱུང་བ་ཡི།།འོད་ཟེར་ཤིན་ཏུ་ཚ་བར་གྱུར་པ་བཞིན། །བརྟན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་གྱུར་ཀྱང་། །ཡིད་ནི་གདུང་བར་མི་བྱེད་དེ། །ཟླ་བ་སྒྲ་གཅན་ཁར་ཞུགས་ནས། །འཆར་བར་ཅི་ག་མི་བྱེད་དམ། །ཀུན་དགའ་ར་བའི་ཕྲེང་རྒྱུད་ལྟར། །མེ་ཏོག་རྒྱས་པ་བཏུ་བྱ་ཡི། །ཇི་ལྟར་སོལ་བ་མཁན་ བཞིན་དུ།།རྩ་ནས་བཅད་པར་མི་བྱའོ། །གསུག་དང་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་དྲིན་དང་། །སྨད་འཚོང་གླ་དང་ལེགས་བརྗོད་དང་། །གྲུ་ཡི་གླ་དང་གནས་ཀྱི་སྐལ། །འདི་ཉིད་དུ་ནི་བླང་བྱ་སྟེ། །དྲུག་པོ་ཡུན་རིང་ཐོབ་མི་འགྱུར། །རིག་སྔགས་ལོག་པར་ཤེས་པ་དུག་།ནད་ལ་བཏང་སྙོམས་བྱས་པ་ དུག་།རྒན་པོས་གཞོན་ནུ་བསྟེན་པ་དུག་།དབུལ་པོ་ཉིན་པར་ཉལ་བ་དུག་།དམ་པ་མང་པོ་ཁས་འཆེས་མི་བྱེད་ལ། །གལ་ཏེ་དཀའ་བས་ཁས་ནི་བླངས་གྱུར་ན། །རྡོ་ལ་རི་མོ་བྲིས་བ་ལྟ་བུར་ནི། །ཤི་ཡང་གཟན་དུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དུས་སུ་དགྲ་དམ་འདུམ་བར་བྱ། །དུས་སུ་བཤེས་དང འཐབ་བར་བྱ།།བྱ་དང་མི་བྱའི་ཚོད་ཤེས་བས། །མཁས་པས་དུས་ནི་འདའ་བར་བྱ། །ཁ་ཡི་ཉེས་པས་ཕུང་འགྱུར་ཏེ། །ནེ་ཙོ་རི་སྐེགས་ཏི་ཏི་ར། །མི་སྨྲ་ཆུ་སྐྱར་མིས་མི་འཛིན། །ཐམས་ཅད་འགྲུབ་བྱེད་མི་སྨྲ་ཡིན། །ཆས་བཞག་བསྟར་བར་དགྲ་བོ་གདུལ། །གོས་ངན་གྱིས་ནི་ཆུད་མ་ གདུལ།།སྨྱུང་བ་བྱས་པས་ནད་རྣམས་གདུལ། །གོམས་པ་ཡིས་ནི་མ་རིག་གདུལ། །རང་གི་སྤྱོད་པ་སྦ་བར་བྱ། །འདམ་གྱི་ནང་དུ་ལུས་བཅུག་པའི། །གལ་ཏེ་མྱུ་གུས་མ་བོས་ན། །པདྨའི་རྩ་བ་སུ་ཡིས་རྙེད། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱུར་ཀྱང་ནི། །མི་སྲིད་དངོས་པོ་སྨྲ་མི་བྱ། ། རི་མོ་ལ་གནས་རྨ་བྱ་ཡིས། །ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་ཟ་བར་བྱེད། །གང་ཞིག་ཡིད་ལ་གནོད་བྱེད་འདོད། །དེ་ལ་རྟག་ཏུ་སྙན་ཚིག་བརྗོད། །རྔོན་པ་རི་དགས་གསོད་མཐོང་ཚེ། །ཡིད་འོང་གླུ་སྙན་ལེན་པ་བཞིན། །བསམ་པ་གང་དང་གང་གིས་ནི། །མི་རྣམས་ཡིད་ནི་ཡང་དག་སྦྱོར། །དེས་ན་དེ་ཡི་དབང་དུ འགྱུར།།སྣ་ཚོགས་ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་ནོ།

印度堪布萨瓦嘎雅德瓦与大译师班智达华泽吉翻译校对并审定。
梵语：尼底夏斯扎般若丹达那摩
藏语：教法论智慧杖
顶礼三宝！
调伏不驯众生，
尊敬有德之人，
以正直行为充实国库，
善加护持自己的领土。
自己的秘密和他人的秘密，
如同爱护自己的孩子般守护，
对众人平等相待的，
此人最为珍贵。
恶妻和恶友，
恶王和恶亲，
恶邻和恶地，
应当远远避开。
应避开贪财的朋友，
应避开淫乱的妻子，
应避开难以尊敬且不精通医术的，
这样的医生应当远离。
即使是具有分辨智慧者，
也应通过商议来完成事业，
不仅是成功之时，
即使失败也是美好的。
稳重温和且言语简约者，
对此应当格外谨慎，
如同穿过云隙的，
阳光变得极其炽热一般。
坚定者即使经历痛苦，
心中也不会忧伤，
月亮进入罗睺口中后，
不是仍会升起吗？
如同花园中的花环，
应采摘盛开的花朵，
而不应像制炭者那样，
将其连根砍断。
借贷、国王恩惠、
妓女工资、赞颂、
船费和住宿费，
这些应当即时索取，
这六者拖延则难以获得。
错误理解咒语是毒，
对疾病漠不关心是毒，
老者依附年轻人是毒，
穷人白天睡觉是毒。
贤者不轻易许诺，
如果艰难作出承诺，
就如同石头上刻画，
即使死亡也不会改变。
适时与敌人和解，
适时与友人争斗，
明白应做不应做的分寸，
智者应当这样度过时光。
因口舌过失而毁灭，
如鹦鹉、山雀、雉鸡，
不言的水鸟人不捕，
沉默能成就一切。
以军队阵列降服敌人，
不以劣质衣服降服，
以斋戒降服疾病，
以修习降服无明。
应当隐藏自己的行为，
身处泥潭之中，
若不是因新芽召唤，
谁能找到莲花根？
即使亲眼所见，
也不该说不可能的事，
画上的孔雀，
怎能吃宝石？
对于想要伤害自己的人，
应当常说悦耳之语，
如同猎人见到猎物时，
唱着动听的歌曲一般。
以何种想法，
人们的心便如实相应，
因此便会受其支配，
如同如意宝珠一般。

།གཞན་གྱི་ཁུ་ཚུར་འཚོ་བ་བླ། །ནག་ན་ཤིང་ཤུན་གྱོན་བ་བླ། །མི་རྣམས་ཤི་བར་གྱུར་ཀྱང་བླ། །ཉིན་རེ་བཞིན་ཏུ་བརྙས་ཐབས་མིན། །མ་བརྙས་མི་ཡི་རྩ་བ་ཡིན། །བརྙས་པའི་ནོར་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ང་རྒྱལ་དྲེགས་པས་རབ་བཅོམ་པའི། །ནོར་དང་སྲོག་ གིས་ཅི་ཞིག་བྱ།།བྱ་བ་མི་ལྕོགས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཚོགས་དང་འཁོན་ཞིང་སྟོབས་ལྡན་དག་ལ་རྒོལ། །བུད་མེད་ལ་ནི་ཡིད་བརྟན་བྱེད་པ་སྟེ། །འཆི་བདག་བཞི་པོ་སྒོ་ཡི་དྲུང་ན་སྡོད། །རྒྱལ་པོ་ངན་པ་ཡོད་མ་མཐོང་། །མཛའ་བོ་གཡོན་ཅན་ཡོད་མ་མཐོང་། །འདོད་ལྡན་ཆུང་མ་ཡོད་མ་ མཐོང་།།སྐྱེ་བོ་སྡིག་ཅན་ཡོད་མ་མཐོང་། །གང་ཞིག་ཀུན་དུ་བགྲོད་བྱ་ལོད་པ་དེ། །རང་ཡུལ་ཆགས་པས་བརླག་པར་ཅི་ཕྱིར་བྱེད། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་བདག་གི་ཁྲོན་པ་ནི། །འདི་ཡིན་ཟེར་ཞིང་བ་ཚྭ་ཅན་ཆུ་འཐུང་། །སྐྱེ་བོ་བློ་དཔངས་མཐོ་བ་ལ། །འདི་ན་བདེ་སྐྱིད་གཉིས་ཡོད་དེ། །འདུ་འཛི་ཐམས་ཅད་སྤངས་ བའམ།།འབྱོར་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །དཔལ་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་གྱུར་ཅིང་། །རྩོལ་བ་དོན་མེད་ཉིད་གྱུར་པའི། །དམ་པ་དབུལ་བོར་གྱུར་པ་ལས། །ནགས་ལས་གཞན་དུ་བདེ་བ་མེད། །དམ་པའི་འགྲོ་བ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །མེ་ཏོག་དག་གི་མགོ་ལྕོགས་བཞིན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱིས་སྤྱིར་བཀུར་ བའམ།།ནགས་ཉིད་དུ་ནི་དེངས་པར་བྱ། །ངང་གིས་སྐད་ཡིག་འཇིག་པ་ཡི། །ཚེ་ཡི་སྙིང་པོ་འདི་ཡིན་ཏེ། །མཇའ་དང་མཁས་དང་ཤེད་མ་བྱེ། །ལྷན་ཅིག་བག་ཡངས་གནས་པའོ།

宁可靠他人拳头谋生，
宁可穿着树皮衣，
宁可人们死去，
也不要每日受人轻蔑。
不受轻蔑是为人之本，
受人轻蔑的财富有何用？
被傲慢自大所摧毁的，
财富与生命又有何用？
做不了的事情却要去做，
与众人结怨并与强者对抗，
对女人抱有信任，
这四种死神就在门前守候。
未见有恶劣的国王，
未见有奸诈的朋友，
未见有贪欲的妻子，
未见有作恶的众生。
那些随处可去之人，
为何要因对故乡的贪恋而自毁？
恶劣的人说这是，
我的井水，却喝着咸水。
对于智慧高尚的人，
此世有两种安乐：
要么远离一切喧嚣，
要么拥有广大财富。
当荣华已成过往，
努力变得毫无意义，
贤者沦为贫穷时，
除了林间别无安乐。
贤者有两种去处，
如同花朵的顶端，
要么受世人普遍尊敬，
要么隐居于林间。
自然消逝的语言文字，
此生的精华即是：
与亲友、智者和勇士，
共处时保持轻松自在。

།བསགས་ན་གྲོགས་འཁར་འཕེལ་འགྱུར་ལ། །སྤྱད་ན་མིག་སྨན་ཟད་འགྱུར་ལྟར། །དུས་ལས་འགོད་པ་ ཆུང་འགྱུར་བ།།དེ་ཉིད་ཁོ་ན་མཁས་པ་ཡིན། །གྲོགས་འཁར་དང་ནི་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཟླ་བ་ཚེས་པ་ཡར་གྱི་ངོ་། །རྒྱལ་པོའི་ནོར་དང་སྦྲང་པོའི་ནོར། །ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་བསགས་པས་འཕེལ། །ཧ་ཅང་སྲེད་པར་མི་བྱ་སྟེ། །སྲེད་པ་ཆེ་ལ་ཉེས་པ་འབྱུང་། །ཧ་ཅང་སྲེད་པས་རྨོངས་བྱས་ན། །ཅེ་ སྤྱང་གཞུ་མཆོག་གཙུག་ཏོར་བཞིན།།བྱ་བའི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་། །བྱས་ཟིན་པ་ལ་བརྟེན་མི་བྱེད། །བློ་ངན་ཞོ་ཡི་རྣ་བ་ཅན། །བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་བཅོམ། །རབ་ཏུ་གྲགས་པ་འགྲོ་མི་བྱ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མངོན་སུམ་བྱ། །བིལ་བ་ཆུ་ནང་ལྷུང་བ་ཡིས། །ནགས་ཚལ་སྟོང་པར་ ཕྱུར་ལ་ལྟོས།།གནད་དུ་འཕོག་པའི་ཚིག་མི་བརྗོད། །ཤིན་ཏུ་གནོད་པའང་བརྗོད་མི་བྱ། །སྐྱེས་བུ་དང་ནི་མཚོན་ཆ་ཡི། །ཕ་རོལ་དག་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །དགྲ་བོའི་བུ་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་ན་ཡང་། །མཁས་བ་ཡིས་ནི་བཏང་སྙོམས་མི་བྱ་སྟེ། །དུག་ལོ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་ཡིན་པས་ན། །དེ་ཉིད་དུས་ གཞན་དག་ཏུ་གནོད་པ་སྐྱེད།།གང་ཞིག་དགྲ་བོ་དག་ལ་ཡང་། །གཡོ་མེད་སེམས་ཀྱིས་ཕན་བྱེད་པ། །དེ་ལ་དགྲ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །ཐལ་མོ་སྦྱོར་བ་ཉིད་དུ་བྱེད། །དགྲ་བོ་ཟིལ་གནོན་འདོད་པ་ཡིས། །བདག་ཉིད་ཡོན་ཏན་གྱིས་བསྟོད་ཀྱི། །གནོད་སེམས་ངན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །དེས་ནི་ བདག་གནོད་དགྲ་ལ་མིན།།མི་སྲུན་སྐྱེ་བོ་ཞི་བས་མིན། །དེ་དང་འཚམ་པའི་རྩུབ་པས་བསྟེན། །བུ་ནི་མི་བསྒྲུངས་པ་དག་ལ། །ཕན་འདོད་པ་ཡིས་མི་བསྡིགས་སམ། །ཇི་སྲིད་ལམ་ནི་མཐོང་བ་དང་། །ཇི་སྲིད་རྐང་པ་བརྟན་པ་དང་། །ཇི་སྲིད་ཤེས་རབ་མ་ཉམས་པ། །དེ་སྲིད་རང་གི་ ཕན་པ་གྱིས།།རྣམ་པ་ཀུན་དུ་རང་ཕན་སྤྱད་བྱ་ཡི། །འགྲོ་མང་ནང་དུ་གནས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མགུ་འགྱུར་བ། །དེ་འདྲའི་ཐབས་ནི་གང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་ལས་ཚོལ་ཞིང་ཟས་ཞིམ་འདོད། །སློང་མོས་འཚོ་ཞིང་ཁེངས་པ་ཆེ། །བསྟན་བཅོས་ཤེས་མེད་རྩོད་པར་འདོད། ། ཁྱོད་ཀྱི་དེ་གསུམ་བཞད་གད་རྒྱུ། །ནགས་བསྲེགས་པ་ཡི་མེ་ལ་ནི། །རླུང་གིས་གྲོགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་ཉིད་མར་མེ་འཇིག་བྱེད་པས། །ཉམ་ཆུང་བ་ལ་བཤེས་ཡོད་མིན། །གཞན་ལ་གནོད་པ་མ་བྱས་དང་། །དམན་ལ་འདུད་པ་མ་བྱས་ཤིང་། །དམ་པའི་ལམ་ནི་མ་སྤངས་གང་། །ཉུང་བ་དེ་ནི མང་པོ་ཡིན།།ནད་ཀྱི་འཇིགས་པ་མ་བྱུང་ཞིང་། །དམ་པ་དག་དང་འགྲོགས་པར་བརྩོན། །དམན་པའི་ཚིག་ནི་མ་སྨྲས་པའི། །ཉིན་གཅིག་ལོ་བརྒྱ་བས་མཆོག་ཡིན། །དམན་པས་གང་ཚེ་ནོར་ནི་ཅུང་ཟད་རྙེད། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བརྙས་པའི་བརྒྱ་ལ་ལྡན། །དམ་པ་ནོར་གྱི་འབྱོར་བ་ཐོབ་གྱུར་ ཀྱང་།།སཱ་ལུ་སྨིན་པ་ལྟ་བུར་ཤིན་ཏུ་འདུད། །རིགས་རུས་དམའ་བའི་སེམས་ཅན་དག་།ནོར་རམ་རིག་པ་རྙེད་གྱུར་ན། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་རྩཝ་སྙམ་སེམས། །པགས་པ་སྔོན་པོའི་ཝ་བཞིན་ནོ། །ནོར་རམ་རིག་པར་ལྡན་གྱུར་ན། །དམན་པ་རྣམས་ནི་དྲེགས་པར་འགྱུར། །གོ་འཕང་གཉིས་པོ་དེ་དག་གིས། ། མཁས་པ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བར་འགྱུར། །བོགས་མེད་ཚོང་དང་འཁོར་ལྡན་དག་ལ་འཚེ། །སློང་ཞིང་འགྱིང་ལ་ནོར་མེད་འདོད་ལ་དགའ། །བུད་མེད་གཞོན་ལ་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ལྔའོ།

积累则朋友增长，使用则如眼药耗尽，及时少有悔恨者，此人即是智者也。
朋友、蜂蜜以及初升之月，国王之财与蜜蜂之财，皆由点滴积累而增长。
不应过分贪求，贪求过大则生过患，若因过分贪求而愚昧，则如狐狸顶髻般。
为办事而随从，事已办则不依靠，愚者如酸奶耳朵，你已毁坏当守护者。
不要去闻名之处，应当亲自去观察，看那落入水中的榅桲，使森林变得空无。
不说要害之语，也不说极为损害之语，对于人与兵器，应当了知彼方。
敌人之子虽说悦耳之语，智者也不可漠视，因为剧毒之叶极为难忍，它会在他时生害。
若有人对敌人，以无诡诈之心行利益，则一切敌人，皆会对其合掌。
欲降伏敌人者，应以自身功德赞叹，恶意害心何所为，彼害自身非害敌。
粗暴之人非以和平，应以相应粗暴对待，对不听话的孩子，慈爱者岂不恐吓？
只要能见道路，只要双足稳固，只要智慧未衰，便当行自利。
应当处处行自利，处众人中有何为？令一切众生皆欢喜，如是方便实无有。
向他人求取欲美食，以乞食为生却傲慢，无知教典好争论，你这三者令人笑。
对于烧林之火，风会成为其助伴，彼能毁灭灯火故，弱者无有友人。
未曾损害他人且，未向卑劣者低头，未舍正道之人者，虽少实为众多。
未生病苦之怖畏，勤于亲近诸圣者，未说卑劣之言语，一日胜过百年。
卑劣者何时得少许财，对一切众生具百般轻蔑，圣者虽获财富圆满，如稻谷成熟般极其低垂。
种姓低劣之众生，若得财富或学问，便想压制一切众生，如蓝皮狐狸般。
若具财富或学问，卑劣者则生傲慢，以此二种地位中，智者更加调柔。
无益之贸易、损害眷属、乞讨自大、无财贪欲、对少女说粗语，此五为人之邪行。

།རྨ་བྱ་སོ་པའི་ཚ་བས་གདུངས་གྱུར་ཀྱང་། །མཁའ་དཀྱིལ་ཆར་གྱི་རྒྱུན་ལ་རེ་བླ་ཡི། ། རྫིང་བུ་རྙོག་པ་ཅན་གྱི་ཆུ་ངན་ལ། །དྲེགས་པས་བསྟོད་བའི་མགྲོན་པ་མ་གདུད་ཅིག་།ཏི་ཏི་ར་ནི་ཟིལ་པ་ཡི། །ཐིགས་པས་སྤོག་ནི་འཛིན་བྱེད་ཀྱང་། །བསླ་ངན་གཏུགས་བའི་འཇིགས་པ་ཡིས། །བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཡང་མི་སློང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ཤེས་ན་སློབ་དཔོན་ཅི། །ནད་པོས་སྨན་པ་ག་ལ་དགོས། །ཆུ་བོ བརྒལ་ན་གྲུ་པས་ཅི།།ཆགས་བྲལ་བྱད་མས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ངན་པ་ཇི་སྲིད་ཉམ་ཆུང་བ། །དེ་སྲིད་བར་དུ་རང་བཞིན་བཟང་། །སྟོན་ཀ་ཡི་ནི་ཆུ་བོའི་ཆུ། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་བགྲོད་པ་བླ། །གང་དུ་བྱི་པས་མཛོད་པ་བྱེད། །བྱི་ལས་མར་ནི་བསྲུང་པ་དང་། །ཁྭ་ཡིས་ཕྱག་ཚང་བྱེད་པ་ཡི། །དངོས་དེ་ལ་ནི་སྨོས་ཅི་ དགོས།།གང་ན་ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་མང་། །ཐམས་ཅད་མཁས་པར་ང་རྒྱལ་ཆེ། །ཀུན་ཀྱང་གཙོ་བོ་བྱེད་འདོད་པ། །དེ་ཡི་ཚོགས་རྣམས་འཇིགས་པར་འགྱུར། །ཉིན་པར་འཁྲིག་དང་ཉིན་ཉལ་དང་། །ཆང་གསར་ཞོ་ནི་གཞོན་ནུ་འཐུང་། །ཤ་སྐམ་བུད་མེད་རྒན་ཉལ་ཏེ། །འདི་དྲུག་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ འཕྲོག་པའོ།།གང་ཞིག་ཁྲོ་ནའང་འཇིགས་མེད་ལ། །དགའ་ནའང་ཕན་འདོགས་མི་ནུས་པ། །ཚར་གཅོད་བསྡུ་བ་མེད་འགྱུར་བའི། །དེ་ཁྲོས་པས་ནི་ཅི་བྱར་ཡོད། །ནད་དང་ཕངས་དུས་བྱུང་བ་དང་། །མུ་གེའི་ཚེ་དང་དགྲས་འཇིགས་དང་། །རྒྱལ་པོའི་སྒོ་དང་གཤིན་རྗེའི་གནས། །དེ་རྣམས་ ཀུན་གྱི་གཉེན་པོར་འགྱུར།།དགོས་པའོ་དོན་དུ་འཇིག་རྟེན་སྒྲུབ། །དམ་པའི་དོན་དུ་དེ་དག་མིན། །བེའུས་འོ་མ་ཟད་མཐོང་ནས། །བ་ནི་རིང་དུ་སྤང་བ་བཞིན། །སྡུག་པ་དང་བྲལ་རང་མིས་བརྙས་པ་དང་། །བུ་ལོན་མང་ཞིང་ངན་པ་དག་ལ་བརྟེན། །དབུལ་བོར་མཐོང་ནས་མཛའ་བོས་སྤངས་པ་སྟེ། ། མེ་མ་ཡིན་པས་ལུས་སྲེག་དེ་ལྔའོ།

虽然孔雀被炎热所煎熬，宁愿期待天空中的雨水，也不要因傲慢而屈尊去浑浊池塘中的污水。
山鹑虽然能以露水滴维生，但因害怕遭受恶劣对待，即便对帝释天也不乞求。
若已明了真理何需导师，病愈何需医生，渡过河流何需船夫，离欲者何需美女。
恶人只要势微力弱时，其本性便显得善良，如同秋季河水，人人都可涉渡。
老鼠当库管，猫咪守护酥油，乌鸦做清洁工，这样的事物还有什么好说的。
凡是管事的人多，人人自诩为智者，个个都想当首领的地方，这样的团体必将毁灭。
白天行淫、日间睡眠、饮用新酿酒、青年饮用酸奶、食用干肉、与老妇同寝，这六者会夺走身体的力量。
某人即使发怒也不足为惧，高兴时也无法施恩，既不能惩恶也不能摄受，这样的人发怒又有何用。
生病时、贫困时、饥荒时、敌人威胁时、王宫门前、阎王殿前，在这些时刻亲友才显现出来。
世人为了需求而修行，而非为了殊胜的意义，如同小牛见奶已尽，便远离母牛一般。
与所爱分离、被亲人轻视、债务缠身、依附恶人、贫穷时被友人抛弃，这五者如同非火却烧身。

།མི་མཐུན་ཆུང་དུ་འཕེལ་བ་ལ། །མི་གང་ཞི་བར་མི་བྱེད་པ། །སྦྲང་རྩིའི་ཐིགས་པ་འཛག་པ་དང་། །ཡུལ་འཁོར་འཇིག་པར་འགྱུར་པ་བཞིན། །གང་ཞིག་རིགས་ལྡན་དེ་བཞིན་བརྟེན་པ་དང་། །དམ་པ་ཕངས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གཏོང་མི་བྱེད། །ཉི་མའི་རང་བཞིན ཚ་བས་གདུངས་ཀྱང་ནི།།ཁ་བ་གྲང་བའི་རང་བཞིན་གཏོང་མི་བྱེད། །སྡིག་པ་ཟད་འདོད་བདེ་བར་གཤེགས་ལ་དད། །སྐལ་བ་ཟད་འདོད་སྐྱེ་བོ་ངན་དང་བསྟེན། །རིགས་རྒྱུད་ཟད་འདོད་ཀླན་ཞིང་ལྐུགས་པ་སྐྱེ། །འབྲུ་རྣམས་ཟད་འདོད་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེ། །འདོད་པས་ལོང་བས་སྡིག་མི་མཐོང་། །དམུས་ལོང་ གིས་ནི་གཟུགས་མི་མཐོང་།།དྲེགས་པ་ཡིས་ནི་སྐྱོན་མི་མཐོང་། །བདག་ལྟས་དེ་ཉིད་མི་མཐོང་ངོ་། །རྒྱལ་པོ་ཡུར་ཆུ་འཁྲི་ཤིང་དང་། །བུད་མེད་དམུས་ལོང་ལྔ་པོ་ནི། །གཡོན་ཅན་བློ་ཡིས་ཇི་ལྟར་ཁྲིད། །ཁྲིད་རྣམས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་འགྱུར། །བདེ་བའི་རྗེས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །སྡུག་བསྔལ་རྗེས་ལ་བདེ་བ་ཡིན། །མི་ རྣམས་ཀྱི་ནི་བདེ་སྡུག་དག་།འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་འཁོར་བར་བྱེད། །མ་མཐོང་བ་དག་མདུན་དུ་ལྷགས། །སླར་ཡང་མ་མཐོང་བ་རུ་སོང་། ཁྱོད་ཀྱི་དེ་ཅི་ཁྱོད་ཀྱང་ཅི། །དེ་ལ་མྱ་ངན་སུ་ཞིག་བྱེད། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཤིང་དག་ནི། །རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་མཉམ་འགྲོ་བ། །དབའ་རླབས་ཀྱིས་ནི་སོ་སོར་ཕྱེ། །དེ་ལ མྱ་ངན་སུ་ཞིག་བྱེད།།བློ་གྲོས་ཆེ་ལྡན་ཁྲོ་བས་ཤུགས་ལས་རྒྱལ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ཁྲོ་བས་མོད་ལ་ཕམ། །ཕམ་པས་ཕམ་པར་བྱས་པའི་བློ་ངན་དག་།བློ་ལྡན་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཅི་ཕྱིར་འགྲན། །ཕ་བོང་འབད་པ་ཆེན་པོ་ཡིས། །རི་ཡི་རྩེ་མོར་འདེགས་པར་ནུས། །ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་དེ་ སྐུར་བ།།རང་གི་སྐྱོན་ཡོན་དེ་དང་མཚུངས། །མེ་གང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི། །བྱ་བ་ལ་ནི་སྦྱོར་བྱེད་པ། །དེས་ནི་ངེས་པར་ཕུང་འགྱུར་ཏེ། །ཁྱིའུ་འབྱིན་པའི་སྤྲེའུ་བཞིན། །རང་གི་ཕྱོགས་ནི་ཡོངས་སྤངས་ནས། །གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་དགའ་བ་གང་། །དེ་ནི་ངེས་པར་བརླག་འགྱུར་ཏེ། །རྒྱལ་ པོ་རབ་དམར་ཇི་བཞིན་ནོ།

对于增长的小小不和，若有人不予以平息，如同蜂蜜滴漏，将导致国土毁灭。
某人虽具种姓却依附他人，虽珍视贤善却舍弃功德，如同太阳本性虽受热恼，也不舍弃寒雪的本性。
欲灭罪业者信仰如来，欲灭福报者亲近恶人，欲灭种姓者生愚笨呆子，欲灭谷物者生胃中暖火。
贪欲盲目者不见罪业，双目失明者不见形色，傲慢自大者不见过失，我执遮蔽者不见真实。
国王、水渠、藤蔓、女人、盲人这五者，被奸诈心智如何引导，被引导者皆随他人掌控。
乐后有苦，苦后有乐，众人的苦乐，如轮子般循环。
未见之人来到面前，复又离去不见，你是谁他又是谁，对此何须悲伤。
譬如诸多树木，同行于大海中，被波浪分散各处，对此何须悲伤。
具大智者以忿怒战胜冲动，恶劣之人因忿怒立即失败，以失败而败的愚者，为何要与智者相争。
以大努力可将巨石，举至山顶之上，稍有懈怠则会坠落，自身过失功德与此相同。
若有人从事，不当做之事，必定遭殃败坏，如猴子接生婴儿。
完全舍弃自方，而喜好他方者，必定遭受毁灭，如同绛红王一般。

།མཁའ་ལ་སྐར་མཁན་དག་གིས་རྩིས་བྱས་ན། །ཟླ་བ་དང་ནི་སྐར་མའི་ལམ་རྣམས་ཤེས། །ཁྱིམ་ན་མི་དང་ཁྱིམ་ཐབ་ལོག་པ་དག་།སྣ་ཚོགས་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་མཐོང་མ་གྱུར། །རྙོག་མེད་ཆུ་ནང་ཟླ་ཚེས་སྣང་གྱུར་པ། །པདྨའི་རྩ་བ་ལེན་པར་ ཁྱོད་བྱེད་གྱུར།།ངང་པ་ཆུ་དང་འོ་མ་འབྱེད་ཤེས་པའི། །ཁྱོད་ཀྱི་བློ་གྲོས་དེ་རིང་གང་དུ་སོང་། །མི་གང་བྱ་བ་ཆེན་པོ་གང་། །ཅུང་ཟད་བྱེད་པར་འདོད་ན་ཡང་། །དེ་ནི་བསྒྲིམས་ནས་རབ་བྱ་སྟེ། །སེང་གེའི་ལས་གཅིག་ཡིན་པར་བཤད། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱང་པ་དང་། །བསྡོ་པའི་དགྲ་ རྣམས་འདུལ་བ་དག་།འབངས་ལ་རེ་བ་མ་འཇོག་པར། །ཞལ་བཞུགས་ཚེ་ན་སྨྱུར་ཏེ་མཛོད། །སྙིང་དུ་སྡུག་པའམ་གཞན་གང་ཞེས། །སེམས་ཡང་བ་དག་རྩེ་བར་བྱེད། །སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེན་ལྡན་པ་དག་།ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་གཉེར། །རྟག་ཏུ་སྙན་ཚིག་སྨྲ་བ་ཡི། །རྒྱལ པོས་སྐྱེ་དགུ་བྲིད་པར་སླ།།ཕན་ཚིག་སྨན་དང་འདྲ་བ་དེ། །ཉན་པ་བས་ཀྱང་སྨྲ་བ་དཀོན། །གལ་ཏེ་ཆོས་དོན་རྟོགས་པ་ཡིས། །ཞལ་ཆེ་ལམ་སྲང་སྐྱོན་ན་ནི། །འགྲོ་བ་བློ་ལྡན་གཅིག་གྱུར་ཀྱང་། །དེ་ལས་བདག་ནི་རྣམ་པར་རྒྱལ། །ནོར་མཉམ་ནུས་པ་མཉམ་པ་དང་། །གནད་ཤེས་ འབད་རྩོལ་ཆེ་བ་ཡི།།འཁོར་གྱིས་ངེས་པར་གནོད་འགྱུར་གྱི། །གང་དགྲས་མི་ཕུང་དེ་ཡིས་ཕུང་། །ཆུ་ཡི་ནང་ནས་མེ་འབར་ན། །མེ་དེ་གང་གིས་ཞི་བར་བྱེད། །སྐྱོབ་པ་ལས་ནི་འཇིགས་པ་བྱུང་། །འཇིགས་པ་དེ་ལས་དུ་ཡིས་སྲུང་། །མ་བསྐུལ་མི་སྙན་དགྲ་སྟོན་ལ། །བསྐུལ་ནས་ སྙན་པ་མི་སྒྲོགས་ལ།།འཇིག་རྟེན་རྔ་ཟླུམ་དང་འདྲ་ལ། །དེ་ལྟར་བསྐུལ་ཞིང་སྒྲ་སྙན་སྒྲོགས། །ས་བདག་འདོད་ལ་ཆགས་པས་ཕན་དང་གནོད་པ་ཤེས་མི་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་རང་དགར་རང་སྤྱོད་མྱོས་པའི་གླང་ཆེན་བཞིན་དུ་སྤྱོད། །དེ་འོག་འགྱོད་པས་རབ་གདུངས་ཉམ་ངའི་མྱ་ངན་གཡང་ སར་ལྷུང་།།དེ་ཡིས་འཁོར་ལ་ཉེས་པ་བགོད་བྱེད་རང་གི་སྐྱོན་མ་རིག་།རྩོད་དུས་རྒྱལ་པོ་ནོར་ཚོགས་ཐོབ་པ་ལས། །སྲོག་ནི་སྲུང་གི་ནོར་ནི་གཏང་བར་བྱ། །ཇི་ལྟར་ཤན་པས་ལུག་གི་བལ་བྲེགས་ནས། །སྲོག་ཐར་བྱས་པ་རྙེད་བ་ཆེ་བ་བཞིན། །རྩ་བ་བྲང་འགྲོ་རྩེ་མོ་མཁའ་ལྡིང་དང་། །ཡལ་ ག་སྤྲེ་འཇོགས་མེ་ཏོག་བུང་བས་བསྐོར།།གང་ཞིག་གདུག་པའི་སེམས་ཅན་གནས་བཅས་པ། །ཙན་དན་ཤིང་དེ་ལ་ནི་བསྙེན་དུ་མེད། །གང་གིས་ཐབས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་གནོན། །ནུས་པས་མ་ཡིན་ཐབས་ཀྱིས་དེ། །བྱ་རོག་གིས་ནི་གསེར་ཕྲེང་གི་།སྦྲུལ་དག་གསད་པར་གྱུར་ལ་ལྟོས། །གང་ལ་བློ་ཡོད་དེ་ སྟོབས་ལྡན།།བློ་མེད་སྟོབས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཅི་ཞིག་སེང་གེ་སྟོབས་དང་ལྡན། །རི་བོང་གིས་ནི་སྲོག་དང་ཕྲལ། །བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་གྲོགས་བྱེད་ན། །བློ་ལྡན་དག་ལ་དྲི་བར་བྱ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཕུང་གྱུར་ན་ཡང་མཛེས་པ་ཡིན། །ཡོན་ཏན་ཚུལ་སྤྱོད་རང་ བཞིན་གསལ་བ་ཡིས།།སྐྱེ་བོ་ངན་པ་བཅོས་སུ་ག་ལ་རུང་། །ཚ་ཞིང་དྲོད་ཆེ་རྩུབ་པས་བསྒྲུབས་པ་ཡི། །བད་ཀན་ནད་བཞིན་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །སྙིང་ལ་ཁོན་དུ་གཟུང་བྱ་ཡི། །དེ་ལ་ཚིག་གིས་མི་བསྐུལ་བར། །དགྲ་བོའི་རྐང་པ་ནས་གཟུང་ཞིང་། །ཚིག་གི་མཚོན་ཆས་བསྣུན་པར་ བྱ།།ཇི་སྲིད་འཇིགས་པ་མ་བྱུང་བ། །དེ་སྲིད་འཇིགས་ལ་འཇིགས་པར་བྱ། །འཇིགས་པ་མངོན་དུ་བྱུང་བའི་ཚེ། །འཇིགས་མེད་ལྟ་བུར་གཞོམ་པར་བྱ། །བདེན་པ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ལ། །སླུ་བྱེད་མཁས་པ་ཡིན་ནམ་ཅི། །པང་པར་བརྟེན་ཏེ་ཉལ་བ་ལ། །གསོད་པ་དེ་ཅི་དཔའ་ བོའམ།།གཞོན་ཡང་རྒན་པའི་ཉེ་བར་ཞི་ལ་དགའ། །མཁས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཤེས་པའི་ང་རྒྱལ་མེད། །གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཡང་བཟོད་ཅིང་དེས་པའི་ངང་། །

天上的占星者计算时，了解月亮和星辰的轨道，但在家中夫妻之间的种种不当行为，却无法看见。
清澈的水中映现月影时，你却去捞取莲花根，如同鹅能分辨水和奶的智慧，你今日的智慧到哪里去了？
任何人若想做大事，即使只是做一点点，也应当全力以赴，这被称为是狮子的行为。
如何治理国政以及降服敌人，不要寄望于臣民，在在世之时要迅速行动。
无论是心爱之人还是其他人，轻浮之人只顾玩乐，而具有广大行为的人，则掌管整个大地。
经常说悦耳之语的国王容易吸引众生，有益之语如同药物，比起听闻更难说出。
如果通达法义的人在大街上行走，即使遇到一个有智慧的人，我也能胜过他。
财力相当、能力相当，且了解要害并且勤奋的随从必定会造成伤害，不是敌人毁灭的，会被这样的人毁灭。
水中若燃起火焰，谁能熄灭那火？若从救护者生起恐惧，谁能保护免于那恐惧？
不请自来说不悦耳话的敌人，即使请求也不发出悦耳声音，世间如同圆鼓一般，只有敲打才发出悦耳声音。
国王因贪欲而无法分辨利害，如同随心所欲行事的发情大象，之后因后悔而痛苦，堕入忧愁深渊，他归咎过错于随从，却不知自己的过失。
在战争时期，国王应保全性命而舍弃财富，如同屠夫剪下羊毛后让羊活命，这是更大的收获。
根部有蛇爬行，树梢有金翅鸟，枝干有猴子栖息，花朵被蜜蜂环绕，既然毒性生物居住其中，这檀香树就不能亲近。
用什么方法制服他人？不是用力量而是用方法，请看乌鸦是如何杀死戴着金链的蛇。
有智慧者即是有力量，无智慧者力量有何用？狮子虽有力量，却被兔子夺去性命。
做事若要结交朋友，应当询问智者，何况是成功的事，即使失败也是美好的。
具有功德、行为和清净本性的人，怎能改变恶劣的人？如同用热、暖和粗糙治疗的痰病，反而更加严重。
对于心中要记恨的人，不要用言语激怒他，应当抓住敌人的脚，用言语的武器攻击。
只要恐惧未到来时，就要对恐惧感到恐惧，当恐惧真正出现时，要像无所畏惧般消灭它。
对于诚实的人施以欺骗，这算是智者吗？对依靠怀抱入睡的人下杀手，这算是勇士吗？
虽年轻却喜欢亲近长者的平静，虽然博学却没有知识的傲慢，虽有威严却保持忍耐温和的本性。

གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཡང་བཟོད་ཅིང་དེས་པའི་ངང་། །ཇེ་མཐོར་ཕྱིན་ཡང་ང་རྒྱལ་དྲེགས་པ་མེད། །རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཕན་དགའ་རྣམས། །རིན་ཆེན་སྨོན་ལྟར་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ། སྣུམ་ལ་ལྟོས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། །སྣོད་དང་སྡོང་བུ་ལ་ལྟོས་མིན། །སྨན་པ་ཟས་ནི་མ་ཞུ་དང་། །རྒྱལ་པོ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། །རིགས་ལྡན་སྡིག་པ་སྤྱོད་པ་སྟེ། །འདི་གསུམ་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའོ།

虽有威严却心怀忍辱与温和
虽处高位却无傲慢与骄矜
常喜利益众生者
如同如意宝般最为殊胜
不依赖于油脂
不依赖于容器与树干
医生食物不消化
国王说虚妄语
具种姓者造恶业
此三者极不应理

།མཐུ་ཆེ་བ་དང་འགྲོགས་གྱུར་ན། །མཐོན་པོ་ཉིད་དུ་སུ་མི་འགྱུར། །མེ་ཏོག ཕྲེང་བར་འབྲེལ་པ་ཡི།།སྐུད་པ་མགོ་ལ་འདོགས་པར་བྱེད། །དུས་ལ་བབ་པར་སྟོན་པ་དང་། །གནས་སྐབས་བཅས་པར་སྨྲ་བ་དང་། །ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་གྱུར་ལ་འགོད། །འཇིག་རྟེན་ཆེན་པོ་ཉིད་ཐོབ་འགྱུར། །བརྩོན་འགྲུས་བརྟུལ་ཕོད་བརྟན་པ་དང་། །སྟོབས་དང་བློ་གྲོས་ཕ་ རོལ་གནོན།།འབད་རྩོལ་ཡོན་ཏན་དྲུག་ལྡན་པ། །དེ་ལ་ལྷ་ཡང་འཇིགས་པ་སྐྱེ། །སྐྱོན་ཆད་དགྲ་བོ་ཕམ་པར་བྱས་པ་དག་།མཛའ་བོར་འདོད་འོངས་པ་ལ་ཡིད་མི་བརྟན། །བྲག་ཕུག་འུག་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བ་ལ། །བྱ་རོག་གིས་ནི་མེ་བཏང་བསྲེགས་ལ་ལྟོས། ། ཟད་པ་གཉིད་ལོག་འཇིགས་དང་འཁྲིག་པ་སྤྱོད། །མི་དང་ཕྱུགས་རྣམས་དེ་དག་མཉམ་པ་ཡིན། །ཆོས་སྤྱོད་པ་ཡི་མི་རྣམས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཆོས་མི་ཤེས་ན་ཕྱུགས་དང་ཅི་མི་མཉམ། །གང་ཞིག་ཆོས་ལ་སྨོད་པ་རྣམས། །ཉི་མར་འགྲོ་དང་འོང་ན་ཡང་། །དེ་ནི་མགར་བའི་སྦུད་པ་ཡིན། །དབུགས འབྱིན་ཀྱང་ནི་གསོན་མ་ཡིན།།སངས་རྒྱས་མགོན་པོ་ཡོངས་སྤངས་ཏེ། །ལྷ་གཞན་ལ་ནི་ཕྱག་བྱེད་པ། །བློ་ངན་གང་གཱའི་འགྲམ་དུ་ནི། །སྐོམ་ནས་ཁྲོན་པ་བྱེད་དང་མཚུངས། །ཡུལ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་གནས་ཀྱང་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །འབྲལ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ལ་འགྲོ་བ་རང་ཉིད་སྦྱོང་ མི་བྱེད།།དབང་མེད་འབྲལ་བས་ཡིད་ལ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མཐའ་ཡས་སྐྱེད་པར་བྱེད། །འདི་དག་རང་གིས་སྦོང་ན་ཞི་བའི་བདེ་བ་མཐའ་ཡས་འཐོབ་པར་འགྱུར། །འདོད་པ་ཡིད་འོང་ཡིན་པ་བདེ། །འབྱོར་པ་མཉམ་དགའ་ཡིན་མོད་ཀྱི། །འོན་ཀྱང་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་འདི། །ནད་མེད་ཆང་འཐུང་ཁུར་པར་ མཚུངས།།འགྲོ་བའི་དྲི་མ་ཆགས་པ་འདྲ་བ་མེད། །གཞན་ལ་གནོད་པ་ཕྲག་དོག་འདྲ་བ་མེད། །མཛའ་བོ་སློང་མོ་པ་འདྲ་ཡོད་མིན་ཏེ། །གཏོང་དང་མཉམ་པའི་གཉེན་བཤེས་གང་ཡང་མེད། །ཤེས་རབ་དང་མཉམ་མིག་མེད་དེ། །རྨོངས་པ་དང་མཉམ་མུན་པ་མེད། །ནད་དང་འདྲ་བའི་དགྲ་མེད་ དེ།།འཆི་བ་དང་མཉམ་འཇིགས་པ་མེད། །དེ་བས་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི། །འཆི་བ་ངེས་པར་འབྱུང་འགྱུར་བས། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་སེམས་བཟློག་ལ། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་དགའ་བར་གྱིས། །གྲོགས་པོ་འདི་ན་ནོར་དེ་ཡོད་ལེགས་པས། །ཡིད་བཞིན་ནོར་ཁྱེད་རྡོར་འགྱུར་ནོར་མ་བྱེད། །སྤུར་ ལོང་རྒྱན་གྱི་དམ་པར་བྱེད་འགྱུར་པ།།དེར་ནི་འདི་འདྲའི་ནོར་བུ་འཇིག་རྟེན་ཕུང་། །གང་ཞིག་ས་སྟེངས་འབྲུ་རྣམས་དང་། །གསེར་དང་ཕྱུགས་དང་ནད་མེད་རྣམས། །དེ་དག་ཀུན་གྱིས་གཅིག་མི་ངོམས། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཞི་བར་གྱིས། །འབད་པས་བསགས་པའི་ནོར་ལ་ནི། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ ཉུགས་པར་བྱེད།།བཀྲེན་པས་བྱི་བ་ཇི་བཞིན་དུ། །ནོར་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ནར་ཟད། །འཇིག་རྟེན་འཚོ་བ་བརྟན་མ་ཡིན། །ནོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་བརྟན་མ་ཡིན། །བུ་དང་ཆུང་མ་བརྟན་མིན་གྱི། །ཆོས་དང་གྲགས་པ་སྙན་པ་བརྟན། །རྒྱལ་པོ་ནོར་སོགས་ངོམས་པ་མེད། །མཁས་པ་ལེགས་ བཤད་ཀྱིས་མ་ངོམས།།རྒྱ་མཚོ་ཆུ་ཡིས་ངོམས་པ་མེད། །འཇིག་རྟེན་སྡུག་ལ་བལྟས་མི་ངོམས། །མེ་ལ་ཤིང་གིས་ངོམས་པ་མེད། །བྱིས་པ་འདོད་པས་ངོམས་པ་མེད། །ཚུལ་ཁྲིམས་དག་དང་དུལ་བ་དང་། །སེམས་ནི་དུལ་བར་གྱུར་པ་དང་། །གང་ཞིག་དྲང་པོར་ཞུགས་པ་དག་། དེ་ལ་གནས་ན་ཅི་ཞིག་དགོས། །ཆོག་ཤེས་དབང་ཕྱུག་ལ་གནས་ན། །སྐྱེ་བོ་ངན་པའི་ས་དང་རིང་། །ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པའི་སླེད་བས་བཅིང་། །གོམ་རེ་བརྙས་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ལུས་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱོན་ལྡན་འདི། །ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། །གནས་སྐབས་གང་དང་གང་ཕྲད་པ། ། དེ་དང་དེར་འགྲོ་ང་གོར་བ། །

与有大能力者为伴，谁不会变得高贵。将花串系在头上，如同系上花环。
适时而教导，随机而言说，对极为稀有者生起欢喜，将获得广大世间成就。
精进、勇猛、坚定，以及力量、智慧降伏他人，具足精勤等六种功德，连天神也对其生畏。
对已被降服的敌人若来求友，不应轻信。看那岩洞中住满猫头鹰群，却被乌鸦放火焚烧。
疲倦、睡眠、恐惧和交媾，人与畜生在这些方面是相同的。修行正法的人最为殊胜，若不懂正法，与畜生有何差别？
若有人诽谤正法，虽然日日往来，他如同铁匠的风箱，虽然出气却非活物。
舍弃佛陀怙主，而去礼拜其他神灵，愚者如同在恒河岸边，渴时却去挖井。
虽然在某地长久居住，终究必定会离去。既然必定分离有何差别，何不自己修习离别。无奈分离使心生无尽痛苦，若能自行修习，将获得无边寂静安乐。
欲望悦意固然快乐，富裕平等虽然可喜，然而这生存的世间，如同无病醉汉的负担。
世间污垢无有如贪著，损害他人无有如嫉妒，无有如乞丐般的亲友，无有如布施般的亲眷。
无有如智慧般的眼目，无有如愚痴般的黑暗，无有如疾病般的怨敌，无有如死亡般的恐怖。
因此必定会降临的极为难忍的死亡，应当远离诸欲，欢喜修习正法。
朋友啊此处有美好财富，如意宝你莫变成石头。将成为毛发装饰的珍宝，如此珍宝将毁灭世间。
若有人拥有大地上的谷物，以及黄金、牲畜和无病，这一切也无法满足一人。知此之后应当寂静。
对于辛苦积累的财富，一再守护看管，如同贫穷的老鼠，财富只是纯粹的痛苦。
世间生命非是恒常，财富受用非是恒常，子女妻子非是恒常，唯有正法与美名恒常。
国王对财富永不满足，智者对妙语永不满足，大海对水永不满足，世间观苦永不满足，火对柴薪永不满足，愚者对欲望永不满足。
若具足清净戒律，调伏身心，行为正直，安住其中还需何求？
若安住知足自在，远离恶劣之地，被贪求受用欲望所束缚，每走一步都将遭受轻蔑。
这个称为身体的过患，有一个巨大的功德，无论遇到什么境遇，都能随之而行毫无阻碍。

གནས་སྐབས་གང་དང་གང་ཕྲད་པ། ། དེ་དང་དེར་འགྲོ་ང་གོར་བ། །ནགས་ཀྱི་གླང་པོ་རྩཝ་ལོ་ཟ་ཡང་སྟོབས་དང་ལྡན། །སྦྲུལ་ནི་ཟས་སུ་རླུང་ཟར་གྱུར་ཀྱང་སྦེགས་པ་མེད། །དྲང་སྲོང་རྩ་བ་འབྲས་བུ་ཙམ་གྱིས་དུས་འདས་བྱེད། །དེ་བས་ཁྲེལ་འཛེམ་ཆོག་ཤེས་ཁོ་ན་འབྱོར་པའི་མཆོག་།ཚོད་མ་དག་དང་རྡུལ་མེད་པའི། །ཆུ་ཡི དགོན་པ་ག་ནའང་ཡོད།།ཟླ་བ་ཐུན་མོང་མར་མེ་ཡིན། །འབྱོར་པ་དག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཆོག་ཤེས་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། །འཚོ་བ་གང་ནའང་བཙལ་མི་དཀའ། །རྩཝ་དང་ལོ་མ་ཆུ་ཡི་གནས། །གང་ནའང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

无论遇到什么样的处境，我都能随遇而安。
林中大象虽只食草叶却体魄强健，
蛇儿虽只食风气却不显瘦弱，
仙人只靠根果便能度过时光，
因此知足廉耻才是最大的财富。
蔬菜和清净的水，
在任何寂静处都能找到。
月亮是众生共同的明灯，
拥有财富又能如何？
具有知足本性的人，
无论在何处生计都不难寻。
草根树叶和水源，
无处不在。

།ནགས་མཆོག་སྟག་དང་གླང་པོའི་གཙོས་བསྟེན་པར། །རྩཝ་ཡི་ སྟན་བྱས་ཤིང་ཤུན་གོས་སུ་གྱོན།།ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་ཟས་ཟ་བའི། །ནོར་མེད་ཉེ་དུའི་ཚོགས་ནང་གསོན་པ་མིན། །བཟང་པོའམ་ན་ནི་ངན་པ་ཡི། །སྦྱོར་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཡིས། །ལུས་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་བྱ་ཡི། །ནོར་ལ་ཆགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །བསོད་ནམས་ཆེན་པོའི་རིན་གྱིས་ ནི།།ཁྱོད་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་གྲུ་ཉོས་པ། །ཇི་སྲིད་ཆག་པར་མ་གྱུར་པར། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་སོང་། །ཇི་སྲིད་སྡུག་པའི་དུས་ཀྱི་ཟླ་རྒྱས་པ། །འཆི་བདག་གཟའ་ཆེན་འདི་ཡིས་མ་རྙེད་པ། །དེ་སྲིད་བག་ཡོད་པར་ནི་གནས་བྱ་སྟེ། །རང་གི་བྱ་བ་དག་ནི་བྱ་བའི་རིགས། །གང་ཚེ་ འདུ་ཤེས་བྲལ་ཞིང་མིག་མི་གཡོ།།སྐིགས་བུ་རྒྱུན་འབྱུང་དབུགས་མཐར་ཐུག་པས་སླེབས། །མུན་པར་གཡང་ས་ཆེར་ཁྲིང་ལྟར་གྱུར་ན། །དེ་ཚེ་བུ་དང་ཆུང་མ་གཉེན་ཅིར་འོང་། །སྙིང་རྗེས་གདུངས་པའི་ཡིད་དང་དབང་པོ་དུལ་ཞིང་སེམས་ནི་ཆོག་ཤེས་དག་ལ་དགའ་བ་ དང་།།ཆགས་བྲལ་མངོན་དགའི་སེམས་དང་ཤིང་དྲུང་དག་ན་ལྷུང་པའི་འབྲས་བུས་བཟའ་བའི་བྱ་བ་བྱེད། །ལུས་རིང་ཤིང་ཤུན་གྱོན་ཞིང་རྒྱལ་བ་ཞེས་ནི་སྙན་པ་ལྟ་བུར་སྒྲ་སྒྲོགས་ལ། །བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་གཤིན་རྗེའི་དབང་གྱུར་བཅོམ་པའི་ལུས་ཆིག་འདི་ནི་ནམ་ཞིག་སྤོང་བར་འགྱུར། །བསྟན་བཅོས་ འཛིན་པས་ཐར་བ་ཡིན།།ལུས་དུབ་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་སེམས་བཏུབ་ན། །ཐར་བ་ཐག་ཉེ་འདི་ན་ཡོད། །ཉེས་པའི་སྐྱོན་ནི་བྲེག་པར་གྱིས། །མགོ་བོ་བྲེགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །གང་ཞིག་ཡིད་ཀྱི་གོས་མེད་ན། །རས་ཀྱི་ཆོས་གོས་ཅི་ལ་ཕན། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གང་གི་ཚེམས། ། སྙིང་རྗེས་བརླན་པར་གྱུར་པ་དག་།ཐར་དང་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡིན་གྱི། །ཐལ་བ་རལ་བ་ཆོས་གོས་མིན། །གང་ཞིག་ལང་ཚོ་ལ་ཞི་བ། །དེ་ནི་ཞི་བར་བདག་གིས་ཤེས། །ཁམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ན། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་ཞི་མི་འགྱུར། །མཛའ་བཤེས་ཉེ་དུ་དུར་ཁྲོད་དུ། །དུ་བ་འཐུལ་ནས ལྡོག་པར་བྱེད།།གང་ཞིག་རང་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས། །ལས་ཏེ་ངེས་ན་དགེ་བ་སྤྱད། །གང་ཞིག་རབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་དང་། །ཆོས་དང་འགལ་བར་བྱེད་པ་དང་། །དགྲ་ལ་འདུད་པའི་ནོར་རྣམས་ནི། །གང་གི་ནོར་དུ་རུང་མ་ཡིན། །དམ་པ་ལེགས་སྤྱོད་ལ་སྲེད་ཤིན་ཏུ་བསྡམས་གྱུར་ཏེ། །ཀུན་ དུའང་སྐྱེ་བོས་སྨོད་འཇིགས་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གནས།།གང་ཞིག་འཛོམ་མེད་ལོངས་སྤྱོད་ངག་གི་རྩ་རྩོལ་བ། །རིགས་དང་མི་རིགས་དཔྱོད་མེད་ཐམ་ལ་སྐྱེ་བོ་སྐྱེད། །རིགས་དང་མི་རིགས་དཔྱོད་པའི་བློ་མེད་ཅིང་། །ཐོས་དང་སྡོམ་པ་མང་པོ་རྣམ་སྤངས་ནས། །ལྟོ་བ་འགེངས་པ་ཙམ་ཞིག་ འབའ་ཞིག་འདོད།།སྐྱེས་བུ་ཕྱུགས་དང་ཕྱུག་མ་ལ་ཁྱད་ཅི་ཡོད། །མཐོང་དང་མ་མཐོང་ཡོན་ཏན་གྱི། །འབྱུང་གནས་ཆེན་པོ་རེགས་པ་ཡིན། །དེས་ན་དེ་བས་དོན་གཉེར་བས། །ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ། །བརྒྱ་ཡི་ནང་ནས་དཔའ་བོ་སྐྱེ། །སྟོང་གི་ནང་ནས་མཁས་པ་འབྱུང་། །བརྒྱ་ སྟོང་ལས་ནི་མཛངས་པ་སྟེ།།སྟོང་པ་སྐྱེའམ་མི་སྐྱེའང་སྲིད། །མཁས་པས་རིག་པ་རྣམ་ཀུན་དུ། །ན་ཚོད་ཡོལ་ཡང་བསླབ་པར་བྱ། །གལ་ཏེ་འདིར་འདྲས་མི་སྟེར་ཡང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་རྙེད་པ་སླ། །སྐྲ་དཀར་གཉེར་མ་ལྷགས་དུས་སུའང་། །ཐོག་པ་བསགས་པར་བྱ་བ་སྟེ། །གང་དུ་ཐོས་མང་ འགྲོ་འགྱུར་བ།།དེར་ནི་ཕུང་པོ་འགྲོ་མི་འགྱུར། །རྒྱལ་པོ་དང་ནི་ཡོན་ཏན་ལྡན། །དེ་གཉིས་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྒྱལ་པོ་རང་གི་ཡུལ་ན་བཀུར། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཀུན་དུ་བཀུར། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་སྐྱོན་ཡོད་ཀྱང་། །ཡོན་ཏན་དགའ་རྣམས་སྐྱོ་མི་བྱེད། །ཟླ་བ་རྙོག་པ་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་། །

不住在以虎象为首的胜林中，以草为座，以树皮为衣，以树果等为食，无财亲众中生活。
无论是好或是坏，以任何方式，应当极为护持身体，执著财物有何用？
你以大福德的价格，购买了身体之舟，在未破损之前，渡过痛苦大海。
只要美好时光的圆月，未被死主罗睺所发现，在此期间应当谨慎而住，应当做自己该做之事。
当失去意识眼不动，呃逆相续气至尽，如入大暗深渊时，那时子女妻眷亲友何用？
悲悯心炽意调伏诸根且心喜知足，离欲现喜心及树下落果为食，身披树皮如胜者之名声响亮，何时舍弃此在波罗奈降伏阎魔主之身？
持论典非为解脱，以身疲惫亦非是，若以智慧调伏心，解脱就在此近处。
应当剃除过失之过，剃除头发有何用？若无意之衣，布制法衣何益？
于诸众生何时牙，以悲心润泽者，彼为解脱智慧，非为灰尘发髻法衣。
若于青春得寂静，我知彼为寂静者，当诸界尽时，为何不得寂静？
亲友眷属于墓地，升起烟雾后返回，何者与自己同行，业定则行善。
何者极为烦恼及，违背正法者，向敌人屈服之财，不适合任何人之财。
圣者乐善行极为调伏，处处为人诽谤恐惧常住痛苦，何者无有节制受用语言造作，不辨应理非理一切生众生。
无有辨别应理非理之智，舍弃多闻戒律，唯独希求填饱肚腹，人与牲畜婢女有何差别？
见与未见功德之，大源泉即是学问，故此求义者，应当摄受智慧。
百人中生勇士，千人中出智者，百千中生贤者，千人中生圣者或不生亦有可能。
智者于一切明处，即使年老亦应学，纵然此生不得果，来世易得。
白发皱纹来临时，亦应积累学问，何处多闻所往处，彼处蕴聚不往。
国王与具功德者，此二者不相等，国王唯自国中敬，具德者处处受敬。
具德者虽有过，爱功德者不厌，月亮虽有污垢，

།ཟླ་བ་རྙོག་པ་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་། ། བརྟན་རྣམས་དགའ་བས་ལྟ་བར་བྱེད། །ཡོན་ཏན་དང་འདྲ་ལུས་ཀྱི་རྒྱན་གཞན་མེད། །སེམས་ལས་དང་འདྲ་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མེད། །བཟོད་པ་དང་འདྲ་ལུས་ཀྱི་སྲུང་མ་མེད། །གཏོར་བ་དང་མཉམ་གཉེན་ནི་གདན་མེད། །དམ་པ་རིང་ན་གནས་གྱུར་ཀྱང་། །ཡོན་ཏན་ཕོ་ཉ་ཉིད བྱེད་དེ།།ཀེ་ཏ་ཀ་ཡི་དྲི་བསྣམས་ནས། །བུང་བ་རང་ཉིད་འོང་བར་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་དག་ལ་འབད་བྱ་ཡི། །འགྱིང་ཚུལ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །བ་ནི་འོ་མ་མེད་པ་ལ། །དྲིལ་བུ་བཏགས་ཀྱང་ཉོ་མི་འགྱུར། །དུས་ནི་ཡུན་ཐུང་རིག་པའི་རྣམ་པ་མང་། །ཚེ་ཡི་ཚད་ཀྱང་ཇི་ཙམ་མི་ ཤེས་པས།།ངང་པས་ཆུ་ནང་ནས་ནི་འོ་མ་བཞིན། །གང་ཞིག་གཅེས་པ་དེ་ནི་བསྟེན་པར་བྱ། །སྐར་མ་ཆེན་པོ་མང་དུ་ཤར་གྱུར་ཅིང་། །ས་ཡི་རྒྱན་གྱུར་ཟླ་བ་ཤར་ན་ཡང་། །གང་དུ་ཉི་མ་ནུབ་ན་མཚན་མོར་འགྱུར། །ཉི་མ་མ་གཏོགས་ཤར་ནུབ་མིང་མི་འདོགས། །གང་ཞིག་ཤར་བར་ གྱུར་ན་ནི།།མུན་པ་མེད་ཅིང་གཟི་ཅན་བྱེད། །ཉི་མ་ཤར་བ་མཆོག་ཡིན་གྱི། །གཞན་རྣམས་ཤར་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། །སྐྱེས་བུ་བྱ་བ་གང་ཡིན་གཅིག་བྱས་མཐར་ཕྱིན་པས། །སེམས་འཕགས་འགྱུར་ཏེ་མང་པོ་ཅི་ལ་དགོས། །ཟླ་བ་རྒྱས་པས་ས་སྟེངས་གསལ་བ་བཞིན། །སྐར་མ་མང་ པོའི་ཚོགས་ཀྱིས་ནུས་མ་ཡིན།།ཡོན་ཏན་སྐྱེས་པ་རང་ཁར་ལས། །རྫས་ནི་བསོན་ནམས་ཁར་ལས་པས། །སྐྱེས་བུ་ལ་ནི་ཅི་ཕྱིར་སྨྲ། །ཡོན་ཏན་འབད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན། །འབད་པའང་བདག་ཉིད་ལ་གནས་ན། །གཞན་དག་ཡོན་ཏན་ལྡན་ཞེས་ཏེ། །དེ་ལྟར་གསོན་པ་སུ་ཡིས་ བཟོད།།བསྟན་བཅོས་དོན་ནི་ཤེས་པའི་མི། །འདི་ན་ཞ་བོ་རྣམས་ལའང་མང་། །རལ་གྲིའི་རྩ་མོ་རྣོན་པོ་ཡིས། །དགྲ་ལས་རྒྱལ་བྱེད་དེ་རྙེད་དཀའ། །ཕྱུག་པོ་ཀླ་ཀློ་རྣམས་ལའང་ཡོད། །དཔའ་བོ་དུད་འགྲོ་རྣམས་ལའང་མང་། །སྣ་ཚོགས་དོན་གྱི་གཏམ་སྨྲ་བའི། །དམ་པ་དག་ནི་ ཀུན་དུ་དཀོན།།རི་བོ་ཀུན་ལ་ཙནྡན་མེད། །གླང་པོ་ཀུན་ལ་མུ་ཏིག་མེད། །ཡང་དག་དོན་གྱི་གཏམ་སྨྲ་པའི། །མཁས་པའང་ཀུན་ན་ཡོད་མ་མིན། །ཡོན་ཏན་ཤེས་ལ་དེ་ཉིད་ཡོན་ཏན་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་མེད་ན་དེ་ཉིད་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །ཆུ་བོའི་ཆུ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྐྱོན་མེད་པའང་། །རྒྱ་མཚོར་ཕྱིན་ན་བཏུང་དུ་མི་རུང་འགྱུར། ། ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་ལ་དགའ་ཡི། །ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཡོན་ཏན་གྱིས་མི་མགུ། །བུང་བ་ནགས་ནས་པདྨར་འོང་འགྱུར་གྱི། །སྦལ་པ་ལྷན་ཅིག་གནས་ཀྱང་དེ་ལྟ་མིན། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲགས་པ་ནི། །མཁས་པ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འཕེལ། །རིན་ཆེན་ཤེལ་ལ་རིན་ཆེན་དང་། །གཡུལ་ངོ་དག ཏུ་དཔའ་བོ་བཞིན།།ངང་པ་ཁྲ་ཡི་ཚོགས་ནང་མཛེས་མ་ཡིན། །ཅང་ཤེས་བོང་བུའི་ཚོགས་ནང་མཛེས་མ་ཡིན། །སེང་གེ་ཝ་ཡི་ཚོགས་ནང་མཛེས་མ་ཡིན། །མཁས་པ་བླུན་པོའི་ཚོགས་ནང་མཛེས་མ་ཡིན། །གང་ཞིག་ཆེན་པོས་སྤྱི་བོས་བཀུར། །དེ་ཉིད་དམན་པས་རྩཝ་སྙམ་སེམས། །མཁས་ པས་ཕྱག་བྱས་མཆོད་རྟེན་ནི།།ཁྭ་དག་སྟན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན། །བདག་ལ་གྲངས་མེད་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་། །གཞན་ལ་ཉུང་ཟད་ཡོད་པ་ཡི། །ཡོན་ཏན་མེད་ལ་དམ་པ་དགའ། །སྤྱོད་པ་འདི་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན། །ས་གཞི་ཡི་ནི་ ལྕི་བའི་ཚད།།མཐའ་ཡས་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཡིན། །གཞན་གྱིས་གཞན་དག་བསྒྲགས་ན་ནི། །མེད་པའང་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་རང་ཉིད་སྒྲོགས་པ་ནི། །བརྒྱ་བྱིན་ཡིན་ཡང་མི་བཙུན་འགྱུར། །གང་དུ་ཡོན་ཏན་ལྡན་མི་མཆོད། །མཁས་པ་དེ་རུ་ཅི་ཕྱིར་འགྲོ། །གོས་མེད་ གཅེར་བུའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ།།ཁྲུས་མཁན་གྱིས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཀྱེ་མ་འཇིག་རྟེན་གླེན་པ་འདི། །

虽然月亮有污浊，智者仍欢喜观看。
无有胜似功德的身体装饰，无有胜似精进的身体痛苦，无有胜似忍辱的身体守护，无有胜似布施的亲友座位。
圣者虽住于远方，功德自为使者。
蜜蜂闻到克达嘎花香，自然前来。
应当精进于功德，傲慢有何用处？
母牛若无牛奶，系上铃铛也无人购买。
时间短暂学问众多，寿命长短亦不可知，如鹅从水中择取牛奶，应当专注于重要之事。
纵然众多大星闪耀，大地装饰明月升起，若太阳落下便成黑夜，除太阳外不称东西。
若是太阳升起，无有黑暗且具光辉，太阳升起最为殊胜，其他升起有何用处？
人若专注一事直至完成，心生欢喜何需众多？如满月照亮大地，众多星辰难以胜任。
功德生于自力，财富生于福德，何必议论他人？功德应当努力修持。
若自身具有精进，他人具德何所谓？如此活着谁能忍受？
通达论典义理之人，此处跛者亦多，利剑锋芒锐利，战胜敌人难得。
富人野蛮人中亦有，勇士畜生中亦多，宣说种种义理之语，圣者处处稀有。
并非所有山中都有旃檀，并非所有象中都有珍珠，宣说真实义理之语，智者并非处处可得。
于知功德者功德即成功德，无功德者功德即成过失，河水虽然极其清净，入海后即不堪饮用。
具德者喜爱功德，无德者不喜功德，蜜蜂从林中来到莲花，青蛙虽同处却不如是。
智者名声在智者中增长，如珍宝水晶与珍宝，战场上的勇士一般。
天鹅不美于鹰群之中，骏马不美于驴群之中，狮子不美于狐群之中，智者不美于愚者群中。
某人为大者顶礼，即被卑劣者轻视，智者顶礼之佛塔，乌鸦当作座位。
自身虽有无数功德，圣者欢喜他人些微功德，无德者行为令人惊叹。
一切智者功德，唯一切智者知晓，大地重量之度量，唯无边者能知。
若他人称赞他人，无德亦成有德者，自夸功德之人，纵是帝释亦不尊重。
何处不敬具德者，智者何必往彼处？无衣裸体之城中，浴师又有何用？
哎呀世间愚者啊！

།ཀྱེ་མ་འཇིག་རྟེན་གླེན་པ་འདི། །རང་རྒྱུད་གྲུབ་པ་ཡོད་མིན་ཏེ། །གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་རྗེ་འབྲང་བས། །ཟངས་མའི་སྣོད་ནི་སྟོར་ནས་མེད། །བཞད་གད་མཁན་དང་མཁས་པ་གཉིས། །བླུན་ལ་བཞད་གད་བྱེད་པ་མཆོག་།བཞད་གད་ མཁན་གྱིས་ནོར་རྙེད་ཀྱིས།།མཁས་ལ་ནོར་མེད་སྟོང་པར་འགྲོ། །སྣ་ཚོགས་དོན་ལྡན་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱིས། །མཁས་པ་དུས་ནི་འདའ་བར་བྱེད། །དབུལ་བོ་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་གྱུར་བས། །གཉིད་ལོག་ན་ཡང་འཐབ་བར་བྱེད། །གང་ཞིག་མང་པོ་ཚོགས་པར་གྱུར་པ་ལས། །སྐྱེ་བོ་དམ་པའི་ཡོན་ཏན་ སྟེན་མི་བྱེད།།དེ་ནི་རང་གི་མ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །བསྐྱེད་དེ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཅི་ཞིག་ཕན། །མཁས་པའི་ཚུལ་ནི་རིགས་པ་ཡིན། །ཁུ་བྱུག་ཚུལ་ནི་སྒྲ་སྙན་ཡིན། །དཀའ་ཐུབ་ཚུལ་ནི་བཟོད་པ་ཡིན། །བུད་མེད་ཚུལ་ནི་ཉོན་མོངས་ཡིན། །སྐར་རྩིས་དེ་བཞིན་གྲུབ་མཐའ་དང་། །མཁའ་ལྡིང་ སྔགས་དང་སྔགས་སྨྲ་བ།།དོན་གྱི་དེ་ཉིད་གཟུང་བྱ་ཡི། །སྒྲ་ལ་དཔྱད་པར་མི་བྱའོ། །གླེགས་བམ་ལ་བཞག་རིག་པ་དང་། །གཞན་ལ་ཚོལ་བའི་ནོར་དག་ནི། །དགོས་པའི་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །དེ་ནི་ནོར་མིན་རིག་པ་མིན། །བཟོ་སློབ་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཀུན། །ཡོན་ཏན་འཚོ་བའི་རྒྱུ་ཙམ་ ཡིན།།འཁོར་བ་གཅོད་པའི་བློ་གྲོས་གང་། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་དེ་མི་བྱིན། །མི་ནི་སུ་ལའང་མ་བརྟགས་པར། །གདམས་ངག་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་སྟེ། །སྤྲེའུ་ཙམ་གྱི་གནས་བཅས་དང་། །གནས་མེད་པར་ནི་བྱས་ལ་ལྟོས། །ཁ་ཅིག་སྨྲ་བ་ལྷུར་ལེན་ཏེ། །ཁ་ཅིག་མི་སྨྲ་དོན་ཡང་བསྒྲུབ། །འདམ་ བུ་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་མེད།།སྟར་ཀ་འབྲས་བུ་མེ་ཏོག་ལྡན། །ཀེ་ཏ་ཀ་ཡི་འབྲས་བུ་ནི། །ཆུ་རྣམས་དང་བར་བྱེད་མོད་ཀྱི། །དེ་ཡི་མིང་ཙམ་སྨོས་པ་ཡིས། །ཆུ་རྡུལ་དང་བར་མི་བྱེད་དོ།

唉！这世间愚昧之人，
无有自主之见解，
唯随他人所作为，
铜器已失无所有。
说笑者与智者二者，
嘲笑愚人最为佳，
说笑者得财富时，
智者无财成空虚。
各种有义故事中，
智者以此度时光，
贫者因缺佛法故，
即便睡梦亦斗争。
若有众多人聚集，
不依止圣者功德，
彼虽由母之痛苦，
所生养大有何益？
智者之道乃正理，
杜鹃之道是妙音，
苦行之道是忍辱，
女人之道是烦恼。
星算以及宗派等，
金翅鸟咒与咒师，
应当领会其实义，
不应执著于言词。
置于经函中的智慧，
向他人寻求的财富，
当需要之时来临，
彼非财富非智慧。
学习工艺诸功德，
功德仅是谋生因，
能断轮回之智慧，
为何不予以传授？
对任何人未观察，
不应授予教诫言，
请看猴子所安住，
与无住处之差异。
有些人专好言说，
有些不言而成事，
芦苇虽花无果实，
枣树有果又开花。
咖底卡之果实虽，
能使诸水澄清净，
若仅说其名字时，
不能使水清澈净。

།གཞུང་ལུགས་དག་ལ་བྱང་བྱས་ཀྱང་། །ཉམས་སུ་ལེན་པའི་པར་མི་བྱེད་ན། །ལག་ན་སྒྲོན་མ་ ཡོད་ཀྱང་ནི།།ལོང་བས་ལམ་ནི་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཟླ་བ་ཡར་ངོ་མར་ངོ་ལྟར། །དམ་པ་དམ་མིན་བསྟེན་པ་ལས། །ཡོན་ཏན་ཆུང་ངུའང་རྒྱས་འགྱུར་ཞིང་། །རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡང་འགྲིབ་པར་འགྱུར། །མཁས་པས་དགྲ་བོར་གྱུར་པའང་བླའི། །མི་མཁས་པ་དང་མཛའ་བ་མིན། །རྐུན་པོས་ བྲམ་ཟེ་བསྲུངས་པ་དང་།།སྤྲེའུས་རྒྱལ་པོའི་མིག་བཅར་བཞིན། །མཁས་པ་དང་ནི་དུལ་བ་དང་། །ཆོག་ཤེས་བདེན་པར་སྨྲ་བ་དང་། །འཆི་བ་ན་ཡང་འདུག་བླ་ཡི། །སྐྱེ་བོ་ངན་དང་རྒྱལ་སྲིད་མིན། །སྦྲུལ་གདུག་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་དུག་།སྦྲུལ་ལས་ལྷག་པར་སྐྱེ་ངན་དུག་།སྦྲུལ་ གདུག་སྨན་དང་སྔགས་ཀྱིས་ཐུབ།།སྐྱེ་ངན་གདུག་པ་གང་གིས་ནི། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཡིས་ཕན་བཏགས་ཏེ། །དགའ་བར་གྱུར་ཀྱང་དེ་ནི་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བར་བྱེད། །གང་ཞིག་རིགས་ལྡན་དེ་བཞིན་བརྟན་པ་དང་། །བསྔགས་འོས་ཕོངས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ གཏོང་མི་བྱེད།།རང་བཞིན་ངན་པའི་མི་དག་དང་། །སྲང་གི་མཚན་ཉིད་དག་དང་མཚུངས། །ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་མཐོ་འགྱུར་ཞིང་། །ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར། །ཙན་དན་བླ་རྩི་ག་བུར་གྱིས་བྱུགས་ཀྱང་། །སྒོག་སྐྱའི་རང་བཞིན་དྲིད་མི་འདོར་ལྟར། །རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ མང་པོ་རབ་བསླབས་ཀྱང་།།རང་བཞིན་ངན་པའི་མཚན་ཉིད་འདོར་མི་སྲིད། །དམ་པའི་བུ་ལ་གདོང་ན་པདྨ་མེད། །སྨད་འཚོང་བུ་ལ་གླད་ནས་རྭམ་སྐྱེས། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ལོག་པར་བྱེད་གྱུར་པ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ནལ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཁ་ནས་སྨྲས་པའི་ཚིག་གཞན་ལ། །ཡིད་ལ་སེམས་པའི་ བསམ་པ་གཞན།།ཀྱེ་མ་ཡོན་པོའི་བློ་གྲོས་ཅན། །འདི་ཡི་རང་བཞིན་སུ་ཡིས་སྤྲུལ། །འབད་པས་སྐྱོན་ནི་ལེན་པར་བྱེད། །ཡོན་ཏན་རྟག་ཏུ་སྤོང་བར་བྱེད། །སྐྱོན་ལེན་ཡོན་ཏན་སྤོང་བ་ཡི། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ཆུ་ཚགས་འདྲ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་སུན་ཕྱུང་ན། །དམ་པ་ལ་ཡང་ཡིད་མི་རྟོན། །བྱིས་པ་འོ་མས་ཁ་ཚིག་ན། ། ཞོ་ལའང་ཕུ་ཡིས་འདེབས་ཤིང་འཐུང་། །མཚན་མོ་མཚོ་ནང་སྐར་མའི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ལ། །ངང་པ་པདྨའི་རྩ་བར་འཁྲུལ་པས་སུན་ཕྱུང་བ། །ཉིད་མོ་པད་རྩ་མངོན་སུམ་མཐོང་ཡང་ཟ་མི་བྱེད། །བརྫུན་སྨྲས་སུན་ཕྱུང་བདེན་པ་ལ་ཡང་དོགས་པ་སྐྱེ། །བུད་མེད་ཟས་ནི་ཉིས་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཡི་གཡོ སྒྱུ་བཞི་འགྱུར་རོ།།ངོ་ཚ་དག་ནི་དྲུག་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་བརྒྱད་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྦྱིན་པས་མ་ཡིན་རིམ་གྲོས་མིན། །མཆོད་པས་མ་ཡིན་བསྙེན་བཀུར་མིན། །བརྟན་པས་མ་ཡིན་བརྩོན་པས་མིན། །ཀུན་ཏུ་མི་བཟད་བུད་མེད་ཡིན། །མཁའ་ལྡིང་དབང་པོས་ཁྱེར་བའི་ཚེ། །པད་དཀར་ཀླུ་ ཡིས་སྨྲས་པ་ནི།།གསང་ཚིག་བུད་མེད་ལ་སྨྲ་བ། །དེ་ཡི་སྲོག་ནི་དེ་ཟད་འགྱུར། །དོན་དང་ཆོས་ནི་རྣམ་པར་ཉམས་བྱེད་ཅིང་། །མཐོ་རིས་དག་དང་ཐར་བའི་གེགས་བྱེད་ལ། །གནོད་པ་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཉིད་གྱུར་པས། །དེ་བས་གཞན་གྱི་བུད་མེད་རྟག་ཏུ་སྤང་། །གང་གིས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ཙམ་ཞིག་།བླ་མས་ སློབ་མ་ལ་བྱིན་ན།།གང་ཞིག་བཏང་ནས་ཤོག་བཏང་འགྱུར། །རྫས་དེ་ས་སྟེངས་ཡོད་མ་ཡིན། །འདུ་འཛི་ཀུན་དུ་སྤང་བར་གྱིས། །གལ་ཏེ་དེ་སྤོང་མ་ནུས་ན། །དམ་པ་དག་དང་འབྲེ་བར་གྱིས། །དེ་ཉིད་དེ་ཡི་སྨན་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ཀུན་དུ་སྤང་བར་གྱིས། །གལ་ཏེ་སྤོང་བར་མ་ནུས་ན། །ཐར་བ་དག་ ལ་འདོད་པར་གྱིས།།དེ་ཉིད་དེ་ཡི་སྨན་ཡིན་ནོ། །ཕན་མེད་གཉེན་ཡང་གཞན་ཡིན་ཏེ། །ཕ་རོལ་ཡོན་ཡང་གང་ཕན་གཉེན། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ལུས་སོགས་ནད། །ཕན་བྱེད་དགོན་པའི་སྨན་བཞིན་ནོ།

虽然精通教典，若不实修，即便手持明灯，盲人也见不到道路。
如同月亮盈亏，亲近善士与恶人，小小功德也会增长，广大功德也会衰减。
宁可与智者为敌，也不与愚者为友，如同盗贼守护婆罗门，猴子照看国王眼睛。
宁可与智者、调柔者、知足者、说实语者共处至死，也不与恶人共享王位。
毒蛇与恶人之毒，恶人之毒胜于蛇毒，毒蛇可用药咒降伏，恶人之毒无法降伏。
恶人即便受百种恩惠而生欢喜，仍会说粗暴语。具有种姓、坚定、值得赞叹者，即便贫穷也不舍弃功德。
性情恶劣之人，如同天平的特性，稍有增减就会升高或降低。
即便涂抹旃檀、药汁、龙脑香，韭菜本性的臭味也不会消失，同样，即便学习众多正理论典，恶劣本性的特征也不可能舍弃。
善士之子面上无莲花，妓女之子头上无角，如何如何行为邪恶，如此如此即是私生子的特征。
口中所说的是一套话，心中所想的是另一套，唉！歪曲心智者，这种本性是谁创造的？
努力寻找过失，经常舍弃功德，寻找过失舍弃功德的恶人如同滤水器。
若对恶人失望，对善士也不会信任，如同婴儿被牛奶烫到，连酸奶也要吹着喝。
夜晚湖中现星星倒影，天鹅误以为莲根而失望，白天见到真实莲根也不吃，说谎令人失望，对真实也会产生怀疑。
女人的饮食是双倍，她们的虚伪是四倍，羞耻心是六倍，贪欲是八倍。
不是布施，不是恭敬，不是供养，不是承侍，不是坚定，不是精进，女人永远难以满足。
金翅鸟王携走时，白莲花对龙王说：'向女人吐露秘密，其命必将终结。'
毁坏义利与正法，障碍天界与解脱，成为一切损害之根本，因此应当永远远离他人之妻。
若上师赐予弟子哪怕一个偈颂，无论付出什么代价都无法报答，世间没有能报答的财物。
应当远离一切散乱，若无法远离，应当亲近善士，这就是对治之药。
应当远离一切欲望，若无法远离，应当希求解脱，这就是对治之药。
无益的亲人也是他人，有益的外人才是亲人，如同与生俱来的身体生病，有益的是荒野中的药草。

།འབད་པ་ཡིས་ནི་བཟུང་བ་ཡི། །བུམ་པ་ཡི་ནི་ཆུ་ཕྱེད་བཞིན། །སྤྱི་བོ་ལ་ནི་བཀུར་བྱས་ན། ། སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ཁྲོ་བར་བྱེད། །གང་ཞིག་ཡིད་དང་རྗེས་མཐུན་པ། །རིང་ན་གནས་ཀྱང་ཉེ་བ་ཡིན། །གང་ཞིག་ཡིད་ལ་བརྟན་མི་གནས། །དྲུང་ན་གནས་ཀྱང་རིང་བ་ཡིན། །དམ་པ་མིན་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་གྱུར་ཀྱང་། །ཆུ་དང་པད་མོ་བཞིན་དུ་འདྲེས་མི་འགྱུར། །དམ་པ་ཐག་རིང་དག་ཏུ་གནས་གྱུར ཀྱང་།།ཟླ་བ་ཀུ་མུ་ཏ་ལྟར་དགའ་བར་བྱེད། །གལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་མཇའ་འདོད་ན། །གསུམ་པོ་འདི་དག་མི་བྱ་སྟེ། །རྒྱན་པོ་འགྱེད་དང་ནོར་འབྲེལ་དང་། །ལྐོག་ཏུ་ཆུང་མ་དང་སྨྲ་བའོ། །ཇི་ལྟར་རྭ་ལས་འོ་མ་འབྱུང་། །འདམ་བུ་མེ་ཏོག་སྦྲང་རྩི་འཛག་།གལ་ཏེ་བུད་མེད་བདེན་གྱུར་ན། །སྐམ་ས་ལས་ ཀྱང་པདྨ་སྐྱེ།།བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་དམན་པའི་མིས། །ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་ཀྱང་སྤྱོད་མི་ཤེས། །གངས་ཆེན་མཚོ་ལ་ཁྱི་བཞིན་དུ། །སྐོམ་ནའང་ལྕེ་ཡིས་ལྷག་པར་བྱེད། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ལས་བྱེད་པ། །གླ་མེད་ལམ་བརྒྱགས་ཁྱེར་མི་བཏུབ། །སློང་བ་དམན་པ་མི་མངོན་པར། །ཕྱི་མའི་ དུས་ན་བརྒྱ་འགྱུར་ཁྱེར།།རང་ནོར་སྤངས་ནས་འགྲོ་འགྱུར་བས། །སྐྱེས་བུ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བར་བྱེད། །ཤི་ནའང་ནོར་ནི་མི་འདོར་བས། །སྦྱིན་བྱད་སེར་སྣ་ཅན་འདྲར་ཤེས། །སྦྱིན་ན་དབུལ་གྱུར་དོགས་པ་ཡིས། །བཀྲེན་པ་སྦྱིན་པ་གཏོང་མི་བྱེད། །ངེས་པར་འཇིག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། ། མཁས་པས་ནོར་ནི་གཏོང་བར་བྱེད། །ཟས་ལས་ཟན་གྱི་ཕྱེད་ཙམ་ཡང་། །སློང་བ་རྣམས་ལ་ཅིས་མི་སྟེར། །འདོད་དང་རྗེས་མཐུན་འབྱོར་བ་ཡང་། །གང་གི་ཚེ་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ལས་ཀྱིས་འབྱོར་པ་མེད་ཀྱང་གདུང་བ་མི་སྐྱེད་ཀྱི། །འོན་ཀྱང་ཅི་འབྱོར་པ་ལ་སྦྱིན་པ་གཏང་བྱ་སྟེ། ། ལོ་མ་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་ཆུ་དང་སྨན་རྣམས་ནི། །ཐམས་ཅད་མཐའ་ཡས་བསྔོ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་མཐའ་ཡས་འགྱུར། །སྦྱིན་དང་སྤྱོད་པས་སྟོང་བ་ཡི། །ནོར་དེས་ནོར་བདག་ཡིན་ན་གོ་།ནོར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཀྱང་ནི། །ནོར་གྱི་བདག་པོ་ཅིས་མ་ཡིན། །ཡབ་གཅིག འདི་ནི་ལས་ཀྱི་ས།།འདི་ནས་ཕ་རོལ་འབྲས་བུའི་ས། །འདི་ནི་གང་ཞིག་བྱས་གྱུར་པ། །དེ་ཉིད་གཞན་དུ་ངེས་པར་སྤྱོད། །གཞན་འབྱོར་རིགས་དང་གཟུགས་དང་ནད་མེད་ཉིད། །མཐོང་ནས་འདིར་ནི་ཅི་ཕྱིར་གདུང་བར་བྱེད། །གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་ཁྱོད་འདོད་བསོད་ནམས་ཀྱི། །ས་བོན་ ལས་ནི་འབྲས་འབྱུང་མ་ཐོས་སམ།།འབྱོར་པ་ཡོད་ཀྱང་གཏོང་མེད་ན། །ཉེ་བར་འཚོ་བས་ཅི་བྱར་ཡོད། །ཀིམ་པ་ཀ་ཡི་འབྲས་བུ་ནི། །ཆག་ཀྱང་ལྟོགས་ལ་མི་བྱར་ཡོད། །གང་ཞིག་གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་སྦྱིན་གཏོང་བ། །འདི་ཡི་ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་ཆུ་ཡིས་མི་འཁྱེར་ཞིང་། ། མེ་ཡིས་མི་ཚུགས་རྐུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འཕྲོག་མི་ནུས། །དེ་ཡི་འབྱོར་པ་ནམ་ཡང་རབ་ཉམས་མི་འགྱུར་རོ།

如同用力捧起的半瓶水，若顶在头上，恶人便会生气。
与心意相投的人，虽远在天边亦如在身边。
与心意不合的人，虽在身边亦如远在天边。
即便与不善之人共处，如水与莲花般不会相混。
善人即便远在他方，如月亮与昙花般令人欢喜。
若想永远保持友谊，这三件事不可为：赌博、钱财往来、私下与他人妻子交谈。
如同牛角不会流出牛奶，甘蔗不会流出蜂蜜，若女人诚实，干地上也会长出莲花。
福德低劣之人，即便获得财富也不懂得享用。
如同狗在大海边，即便口渴也只能舔舐。
在这世间做事，若无工钱就不能带路费。
卑微的乞讨虽不显眼，来世却能得到百倍回报。
因为要舍弃自己的财富而离去，智者因此行布施。
死后也不舍弃财富的人，应知如吝啬者一般。
因担心布施后会贫穷，贫穷者不行布施。
正因为必定会毁灭，智者才会布施财富。
为何不将一半的食物，施予乞讨者？
何时才能如愿获得财富？
即便因业力而无财富也不要生忧恼，但是应当随力布施，叶子、花朵、果实、水和药物等，一切都因回向力而成无量。
若财富既不布施也不受用，那财富的主人是谁？为何我不是那财富的主人？
父亲啊，这是业力之地，彼岸是果报之地，在此所作之业，必定在他处感受。
见他人富裕、种姓、相貌和无病，为何要在此生忧恼？若你想要这一切，难道没听说这是从福德种子中生出的果实吗？
虽有财富却不布施，活着又有何用？毒果即便饿死也不能食用。
若无害于他人而行布施，其受用财富水不能冲走，火不能烧毁，盗贼不能抢夺，其财富永远不会衰减。

།གང་ཞིག་དམྱལ་བའི་ནད་ལ་ནི། །གསོ་བ་དག་ནི་མི་བྱེད་པ། །སྨན་མེད་གནས་སུ་སོང་ནས་ནི། །ནད་དང་བཅས་པས་མི་བྱར་ཡོང་། །མི་སྲུན་སྐྱེ་བོ་ས་ཁུང་ལས་བྱུང་བའི། །ཚིག་ནི་སྦྲུལ་གྱིས སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ཟིན།།དུག་དེ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པར་ཡང་། །ཤེས་རབ་བཟོད་པའི་སྨན་དག་བཏུང་བར་བྱ། །ཇི་སྲིད་འཚོ་བར་གསད་ཀྱང་ནི། །དགྲ་བོ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་གྱི། །དེ་ནི་དགྲ་བོ་ཉིད་གསོད་ཡིན། །མཐུ་ཆེན་བཅོས་དུ་མི་རུང་ལ། །བཟོད་བ་བྱར་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡོད། །དུལ་བ་ཞི་བའི་སྤྱོད་ པ་ལ།།བཟོད་པར་བྱ་ཡང་ཅི་ཞིག་དགོས། །གནོད་བྱེད་འོས་པས་ཁྲོ་ཞེ་ན། །ཆོས་དོན་འདོད་དང་ཐར་པ་དག་།མངོན་སུམ་དུ་ནི་འཇིག་བྱེད་པའི། །ཁྲོ་ལ་ཁྱོད་ནི་ཅིས་མི་ཁྲོ། །གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་དམ་པ་མཐོང་ནས་ནི། །གང་ཞིག་སེམས་འཁྲུག་བ་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་བས། །དོན་དེ་ཅུང་ཟད་རྙེད་པར་ མི་འགྱུར་གྱི།།འགྲོ་དེ་རང་གི་བསོད་ནམས་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཐམས་ཅད་ཆོས་ནི་མཉན་པར་བྱ། །ཐོས་ནས་རབ་ཏུ་གཟུང་བྱ་སྟེ། །གང་ཞིག་བདག་ཡོད་མི་འདོད་པ། །དེ་དག་གཞན་ལ་མི་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འགྲོ་བ་དག་།ཤེས་པར་སྨྲ་ལ་སུ་ཞིག་མཁས། །དེ་ནི་ཉམས་སུ་ལེན་ པ་ན།།དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱང་མཁས་པ་ཡིན། །འབྱོར་པ་གཡོ་ཞིང་ལང་ཚོ་ཡུན་ཀྱིས་འཇིག་།སྲོག་ནི་གཤིན་རྗེའི་སོ་གཅིག་གནས་དང་མཚུངས། །འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་སྒྲུབ་ལ་ལྷོད། །ཀྱེ་མ་མི་ཡི་སྤྱོད་པ་ངོ་མཚར་ཆེ། །བློ་གྲོས་བཟང་ཡང་ལེ་ལོ་ཡིས། །སྐྱེ་བ་མཐོན་པོར་མི་འགྱུར་ ཏེ།།ལག་རྩིས་ས་ལ་འདྲི་བ་ཡི། །ཕོ་ལོང་གཤེར་བ་དག་དང་མཚུངས། །གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་འདི་ཀུན་གྱིས། །འཆི་བདག་སྤྱི་བོར་གནས་མཐོང་ན། །ཟས་ཀྱང་ཡི་གར་མི་འོང་ན། །བྱ་བ་གཞན་ལྟ་སྨོས་མི་དགོས། །འདུས་བྱས་ཟིན་དམ་མ་ཟིན་ཅེས། །འཆི་བདག་སྡོད་པར་མི་འགྱུར་བས། ། སང་གི་བྱ་བ་དེ་རིང་བྱ། །ཕྱི་དྲོའི་བྱ་བ་སྔ་དྲོ་བྱ། །ཇི་སྲིད་ནད་མེད་ལོ་ཏོག་སྐྱེས་གྱུར་པ། །ནད་ཀྱི་སར་བ་ཆེན་པོས་མ་བརླག་ཅིང་། །ཇི་སྲིད་བློ་ནི་བྱ་བའི་རྗེས་འཇུག་པ། །འདི་ནི་དམ་ཆོས་མཉན་པའི་དུས་ཡིན་ནོ།

对于地狱的疾病，
不去医治，
到了无药之处，
带着疾病也无可奈何。
不驯之人从地洞中出来的，
言语如蛇咬住善良之人，
为了平息那毒，
应当服用智慧忍耐之药。
即使杀尽众生，
敌人也不会灭尽，
那只会杀死自己，
对于大力不可调伏者，
何必去忍耐？
对于调柔寂静之行，
何须忍耐？
若说对害者应当生气，
那么对于明显毁坏，
法义、欲望和解脱的，
愤怒，你为何不生气？
见到他人殊胜的圆满，
若有人心生扰乱，
不仅一点利益也得不到，
反而毁坏自己的福德。
应当听闻一切法，
听闻后当善加受持，
凡是自己不愿意的，
不要加诸于他人。
谁能明智地谈论，
了知后世去处？
唯有实践之时，
仙人们才是智者。
财富动摇不定青春终将毁坏，
生命如同处于阎罗一齿之间，
然而对修来世却懈怠，
啊！人的行为真是奇特。
即使智慧优良却因懒惰，
不能获得高贵的出身，
如同在地上写算术的，
湿润的骰子一般。
假如这一切众生，
见到死主住于头顶，
连食物也会失去味道，
更何况其他事情就不用说了。
死主不会等待，
看你是否完成事业，
明天的事今天做，
下午的事上午做。
趁着无病五谷丰登时，
未被疾病大雹所毁坏，
趁着心随事业而行时，
此乃听闻正法之时。

།བོང་བུ་ཕྱུགས་ལ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་ཅི། །དུད་འགྲོ་ཕག་ལ་ཁ་ཟས་ཞིམ པོ་ཅི།།ལོང་ལ་སྣང་དང་འོན་པ་དག་ལ་གླུ། །གླེན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཇི་སྲིད་འདོད་ཆེན་མ་གྱུར་པར། །དེ་སྲིད་ཡོན་ཏན་ཆེ་ཉིད་ཡིན། །འདོད་ཆེན་ཉིད་ལ་ཞུགས་གྱུར་ན། །ཡོན་ཏན་བཙུན་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཇི་སྲིད་སུ་ལའང་མི་སློང་བ། །དེ་སྲིད་དཀའ་ཐུབ་གཟི་བརྗིད་ ཅན།།དཔའ་ཞིང་ཤེས་ལྡན་རིགས་མཐོ་དག་།སྐྱེས་བུ་ཞེས་ཀྱང་དེ་སྲིད་བརྗོད། །དང་པོའི་རྩོམ་པ་གང་ཡིན་པ། །འདི་ལྟར་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན། །ཟོ་ཆུན་བཟོ་སྦྱར་གྱུར་པ་ནི། །བུད་མེད་ཀྱི་ཡང་དབང་དུ་འགྱུར། །དྲང་སྲོང་བུ་ནི་མྱུར་དུ་ཤི་ཡང་རུང་། །རྒྱལ་པོའི་བུ་ནི་ཡུན་རིང་གསོན་ཡང་ རུང་།།རྔོན་པའི་བུ་ནི་ཤིའམ་གསོན་མི་རུང་། །དམ་པའི་བུ་ནི་ཤིའམ་གསོན་ཡང་རུང་། །དེ་ནས་འབྱུང་བ་ལ་གནས་པའི། །མི་ཡི་བློ་ནི་འཕེལ་བྱའི་ཕྱིར། །གང་གིས་བསྟན་བཅོས་ཤེས་གྱུར་པའི། །ལེགས་པར་བཤད་པ་བཤད་པར་བྱ། །ལེགས་པར་བཤད་པའི་རང་བཞིན་ཚིག་། གང་ཡང་རུང་བ་བསག་པར་བྱ། །ཚིག་གི་གནས་སྐབས་མཆོད་སྦྱིན་ལ། །ནོར་མེད་ཅི་ཞིག་སྟེར་བར་བྱེད། །རིག་པ་བསླབ་དང་དཔའ་བོ་དང་། །གང་ཡང་གཟུགས་བཟང་ལྡན་བུད་མེད། །གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་གྱུར་པ། །དེ་དང་དེར་ནི་དཔལ་ཆེན་ཐོབ། །རིག་པར་ལྡན་དང་རྒྱལ་པོ་ཡི། ། གང་དུའང་མཉམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྒྱལ་པོ་རང་གི་ཡུལ་ན་བཀུར། །རིགས་ལྡན་ཀུན་དུ་བཀུར་བར་འགྱུར། །གཟུགས་དང་ལང་ཚོ་ཕུན་ཚོགས་ཤིང་། །རིགས་མཐོ་རྣམས་ལས་སྐྱེས་གྱུར་ཀྱང་། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་ལྟར། །རིགས་དང་བྲལ་ན་མཛེས་མ ཡིན།།ལུས་ཅན་རིགས་དང་བྲལ་གྱུར་བ། །རིགས་ལྡན་ཡིན་ཡང་ཅི་ཞིག་དགོས། །འཇིག་རྟེན་དུ་ནི་རིག་པས་མཆོག་།རིག་པ་མེད་པས་རླག་པར་བྱེད། །བདེ་བ་འདོད་ན་རིག་པ་དོར། །རིག་པ་འདོད་ན་བདེ་བ་དོར། །བདེ་ལྡན་རིག་པས་ག་ལ་འགྲུབ། །རིག་པ་དོན་གཉེར་ག་ལ་བདེ། །རིགས་ དང་མཛའ་བཤེས་མེད་གྱུར་པའི།།མི་ནི་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་འགྱུར། །རིགས་དང་མཛའ་བཤེས་ལྡན་གྱུར་པའི། །མིས་ནི་རྟག་ཏུ་དགའ་བ་འཐོབ། །རིགས་དང་ལྡན་པ་གཞན་ཡུལ་གང་། །སྙན་པར་སྨྲ་ལ་ཕ་རོལ་སུ། །གནས་དང་ལྡན་པ་ཁུར་ལྕི་གང་། །བརྩོན་དང་ལྡན་ལ་ཐག་རིང་ ཅི།།རྩོལ་བ་ཡི་ནི་གྲོགས་ཡོད་ལ། །རི་རྒྱལ་རྩེ་མོའང་མཐོ་བ་མིན། །ས་ཡི་འོག་ཀྱང་དམའ་བ་མིན། །རྒྱ་མཚོས་ཆོད་པའང་ཕ་རོལ་མིན། །རིག་པ་གླེགས་བམ་ལ་བསླབས་ཀྱི། །བླ་མའི་ཐད་རྣམས་མ་བསླབས་པ། །འཕྱོན་མའི་བུད་མེད་སྦྲུམ་མ་བཞིན། །ཚོགས་པའི་ནང་དུ་མི་མཛེས་ སོ།།བླ་མ་གང་ཞིག་ཡི་གེ་གཅིག་།སྟེར་བ་ལ་ནི་བརྙས་བྱེད་པ། །ཁྱི་ཡི་སྐྱེ་གནས་བརྒྱར་བརྒྱུད་ནས། །རིགས་ངན་དུ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གང་ཞིག་ལ་ནི་ཡི་གེ་གཅིག་།བླ་མས་སློབ་མ་ལ་བྱིན་ན། །གང་ཞིག་བཏང་ནས་ཤོག་གཏོང་བའི། །ནོར་ནི་ས་སྟེངས་ཡོད་མ་ཡིན། །སྐྱེད་པར་བྱེད་དང་ ལེགས་སློབ་དང་།།གང་ཞིག་རིག་པ་སྟེར་པ་དང་། །ཟས་སྟེར་བ་དང་མི་འཇིགས་སྦྱིན། །ལྔ་པོ་འདི་དག་ཕ་རུ་བཤད། །རྒྱལ་པོ་བློན་པོའི་ཆུང་མ་དང་། །དེ་བཞིན་མཛའ་བོའི་ཆུང་མ་དང་། །སྤུན་ཟླའི་ཆུང་མ་མ་ཉིད་དེ། །ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་རུ་བཤད། །བླུན་པོ་རྣམས་པ་གདམས་པ་ནི། །འཁྲུག་ པར་འགྱུར་གྱི་ཞི་མི་འགྱུར།།སྦྲུལ་ལ་འོ་མ་བླུད་པ་ནི། །དུག་འཕེལ་འགྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཟད། །མངོན་སུམ་པ་ཡི་རྐང་གཉིས་ཕྱུགས། །བླུན་པོ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ། །མ་མཐོང་ཚེར་མ་ཇི་ལྟ་བར། །ཚིག་གི་ཟུག་རྔུས་གནོད་པར་བྱེད། །བླུན་པོས་བླུན་པོ་མཐོང་གྱུར་ན། །ཙན་དན་བས་ཀྱང་བསིལ་ བར་བྱེད།།

给驴子牲畜戴花环有何用？给猪这畜生美味食物有何用？给盲人光明和聋子歌声有何用？给愚人说法又有何用？
只要不生大贪欲，就会有大功德；一旦陷入大贪欲，功德怎能保持？
只要不向任何人乞讨，就是具有威严的苦行者；只要如此，才能称为勇敢、有智、高贵的人。
最初的事业无论是什么，都是如此令人惊叹；但是一旦变成了磨坊的工作，就会落入女人掌控。
仙人之子早死也罢，国王之子长寿也罢，猎人之子死活都不行，圣者之子死活都可以。
然后为了增长安住于尘世的人的智慧，应当讲说通晓论典的善说。
应当积累任何善说的本质语言，在言语场合的祭祀中，无财者能给予什么？
学问、勇士和美貌的女子，无论去到何处，都能获得大福。
智者与国王无论在何处都不相等，国王只在自己的国土中受敬重，而智者则处处受人尊敬。
即使容貌青春圆满，出身高贵，若无学问，如同红花树的花朵，并不美丽。
众生若无学问，即使有种姓又有何用？世间以学问为最上，无学问者自取毁灭。
若欲安乐则舍学问，若欲学问则舍安乐；具乐者岂能成就学问？求学问者岂能安乐？
无种姓和友人的人，常常会遭受痛苦；有种姓和友人的人，常常能获得欢喜。
对有种姓者而言他乡算什么？对善言者而言敌人算什么？对有住处者而言重担算什么？对精进者而言远方算什么？
对有勤奋伴侣的人而言，须弥山顶也不高，地下也不低，大海也不是彼岸。
从书本学习知识而未从上师处学习的人，如同妓女怀孕，在众人中不庄严。
轻视给予一个字的上师的人，将转生为狗一百次，还会投生为低贱种姓。
若上师给予弟子一个字，即使付出地上所有的财富作为回报也不够。
生育者、善教者、传授知识者、施食者、施无畏者，这五者称为父。
国王大臣之妻、朋友之妻、兄弟之妻、生母，这五者称为母。
教导愚人只会增加纷争而不会平息，给蛇喝牛奶只会增长毒性而已。
应当远离这些显而易见的两足愚畜，如同看不见的荆棘一样，会被言语的刺所伤害。
愚人见到愚人时，比旃檀木还要清凉。

།ཙན་དན་བས་ཀྱང་བསིལ་ བར་བྱེད།།གལ་ཏེ་མཁས་པ་མཐོང་གྱུར་ན། །ཕ་གསོད་པ་ནི་ལྟ་བུར་སེམས། །སྐྱེ་བོ་ངན་ལ་ཕན་པ་དག་།བྱས་ཀྱང་གང་ལའང་བྱས་མི་གཟོ། །དམ་པ་ཅུང་ཟད་བཀུར་ན་ཡང་། །ཇི་སྲིད་འཚོ་བར་རང་དབང་འགྱུར། །བླུན་པོ་ཆུ་ཡི་རི་མོ་ལྟར། །གང་ཞིག་བྱས་པ་དེ་མྱུར་འཇིག་།དམ་པ་རྡོ་ཡི་རི་མོ་ ལྟར།།ཤིན་ཏུ་ཆུང་ངུའང་བརྟན་པར་གནས། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་སྙན་སྨྲ་ཡང་། །འདི་ལ་ཡིད་བརྟན་རུང་མ་ཡིན། །རྨ་བྱ་སྒྲ་སྙན་སྒྲོགས་ན་ཡང་། །ཟས་སུ་དུག་ཆེན་ཟ་བ་ཡིན། །ེ་མ་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་དང་། །བད་ཀན་དག་གི་རང་བཞིན་མཚུངས། །འཇམ་པོ་ཡིས་ནི་འཁྲུག་འགྱུར་པ། །རྩུབ་པོ་ཡིས་ ནི་ཞི་བར་འགྱུར།།སྐྱེ་བོ་ངན་དང་གསེར་དང་རྔ། །མི་སྲུན་རྟ་དང་བུད་མེད་དྲེགས། །བརྡུངས་ནས་དུལ་བ་ཉིད་འགྱུར་གྱི། །དེ་དག་ལེགས་བྱས་སྣོད་མ་ཡིན། །སྐྱེ་བོ་ངན་དང་ལྡན་ཅིག་ཏུ། །དགྲར་གྱུར་མཛའ་བའང་མཛེས་མ་ཡིན། །ཁྱིས་ནི་རྩེ་བར་བྱེད་པའམ། །ལྷག་པའང་མཛེས་པར་ འགྱུར་མ་ཡིན།།སྒུལ་བས་ཀྱང་ནི་མི་སྲུན་གདུག་།སྦྲུལ་གདུག་སྨན་དང་སྔགས་ཀྱི་ཞི། །མི་སྲུན་ཅིས་ཀྱང་ཞི་མི་བྱེད། །མི་སྲུན་པ་ཡི་ཉས་པ་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་འཇུག་ལ། །གང་ཞིག་མི་སྲུན་དང་འདྲེས་དེ། །མི་སྲུན་ལས་ཀྱང་མི་སྲུན་འགྱུར། །ཕ་ཡི་སྤྱོད་པ་མ་མཐོང་ཡང་། །བུ་ ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་དེ།།ཀེ་ཏ་ཀ་ཡི་ཤིང་ལས་ནི། །སྐྱུ་རུ་ར་འབྲས་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཕ་དང་མ་དང་དེ་བཞིན་སྤུན། །ཆུང་མ་རྗེས་མཐུན་འཇུག་པ་རྣམས། །དེ་ཡིས་སྡུག་པ་བྱས་པ་གང་། །དེ་ནི་མི་དེས་བྱས་དང་མཚུངས། །ས་འདི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་། །རི་བོར་བཅས་པ་ཁུར་ མིན་གྱི།།གང་ཞིག་བྱས་པ་མི་གཟོ་བ། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཁུར་ལྕི་ཡིན། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་དང་ལྷན་ཅིག་གནས། །འབྱུང་པོ་ཀུན་ལ་ཕན་པར་དགའ། །གཤིན་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་གང་ཡིན་པ། །ད་ནི་མཁས་པས་རབ་ཏུ་བསྔགས། །མཁས་པ་དང་ནི་དུལ་བ་དང་། །ཆོག་ཤེས་བདེན་ སྨྲ་ལྷན་ཅིག་ཏུ།།བཙོན་རར་གནས་པའང་གནས་བླ་ཡི། །མི་སུན་ནང་གི་རྒྱལ་སྲིད་མིན། །དམ་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འདྲིས། །མཁས་དང་ལྷན་ཅིག་སྨྲ་བ་དང་། །བརྐམ་མེད་ལྷན་ཅིག་མཇའ་བ་ཉིད། །བྱེད་པ་སྐྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཤིན་དུ་ཡུན་རིང་དུས་སུ་ཡང་། །གང་གིས་ འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ནི།།གཞན་དུ་སྡུག་བསྔལ་མི་འཐོབ་པའི། །བློ་ནི་ཆོས་མཐུན་ཉིད་དུ་བྱ། །སེམས་ནི་དགའ་བར་བྱེད་ན་ཡང་། །རྣམ་སྨིན་གནོད་བྱེད་ཅི་རུ་རུང་། །གང་གིས་ཁམས་ནི་འཁྲུག་བྱེད་པའི། །ཁ་ཟས་ཞིམ་པོའང་ཅི་རུ་རུང་། །གནོད་ཀྱང་ཕན་པར་འགྱུར་ བ་ནི།།མཁས་བས་སྨན་བཞིན་བཏུང་བ་སྟེ། །འདི་ཡི་འབྲས་བུ་རྗེས་ཐོབ་པ། །མཚུངས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དོན་འདིར་རིགས་དང་ལྡན་པ་ཡི། །རྒྱལ་པོས་བསྡུ་བ་བྱས་ན་ནི། །ཐོག་མ་དབུས་དང་ཐ་མ་རུ། །དེ་ནི་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱ་མཚོ་འཇིག་པའི་དུས་སུ་ནི། ། གཞུང་ལས་རྒལ་བར་འགྱུར་ཞེས་གྲགས། །དམ་པ་འཆི་ནའང་གཞུང་ལུགས་ལས། །ནམ་ཡང་འདའ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་རབ་སྡོང་བུ་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་ལས་ལེའུ་གཉིས་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་རྫོགས་སོ།

比栴檀更能清凉。若是见到智者时，如同见到杀父者。对恶劣之人行善事，无论做什么都不知恩。对贤善稍加恭敬，终生都将得到自在。愚人如水上图画，所作之事速灭去。贤善如石上图画，即便极小也稳固。
恶人虽说悦耳语，对此不应寄托信。孔雀虽发悦耳音，却是以毒为食物。唉呀恶劣之众生，性质恰似痰湿病。柔和反而生纷争，粗暴反而得平静。
恶人与金和鼓声，暴戾之马与骄女，唯有打击方驯服，对其善待不相宜。与恶劣人为伴侣，敌人成友不相宜。狗儿玩耍嬉戏时，过分亲昵不相宜。
摇动反使暴戾增，毒蛇可用药咒平。暴戾无法以何平。暴戾之人过失过，本性自会相随逐。若人与暴戾相交，比暴戾更加暴戾。虽未见父之行为，儿子也会相随行。
刻答迦树木上，绝不会生余利果。父母以及诸兄弟，妻子随顺而行者，彼等所作诸善事，等同此人亲自为。大地及大海洋与，山岳担负非重担，不知感恩图报者，此乃最重之重担。
与持戒者共居住，乐于利益诸众生，阎魔恐怖之对象，今为智者所称赞。与智者及调伏者，知足实语共居处，宁可住在牢狱中，不愿暴戾王权下。
与贤善者共相处，与智者共谈论语，与无贪者共交友，此事永不会衰败。即便极为长久时，于此世间与他世，不受痛苦之智慧，应当如法而修行。
虽令心意生欢喜，果报有害何所为？凡是扰乱诸界之，美味饮食何所为？虽害却成利益者，智者如药而饮用，此之果报后获得，无与伦比之功德。
于此义理具种姓，国王若能摄受之，无论开始与中间，乃至最后不变易。传说大海毁灭时，必定超越其界限，贤善纵遇命终时，永不违越正法规。
《世间规范论·智慧树》，龙树菩萨所造，第二品单独译毕。

། །།ལོ་ཙཱ་བ་ཤཱི་ལེན ་དྲ་བོ་ངྷི་དང་།

译师戒胜菩提

D4330

བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་བབས།།[་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། །བྱ་ཤསུཛརྟུ་བིནྡུ་པོ་ཤ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སྐྱེ་བོ་གསོ་བའི་ཐིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ ལོ།།དཔལ་གྱི་འབྱུང་གནས་འཇམ་དཔལ་ཀུན་གྱི་དཔལ། །མཐའ་དག་བྱམས་པས་ཁྱབ་པས་འཇམ་པའི་དང་། །འཇམ་དང་དཔལ་དུ་གྲགས་པས་ཐུགས་རྗེའི་མགོན། །འཇམ་དཔལ་ཀུན་གྱི་མགོན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །བློ་དམན་སྐྱེ་བོ་མུན་ནག་ལྟ་བུ་ལ། །སྙན་ངག་སྒྲོན་མེ་རབ་ཏུ་གསལ་ བྱའི་ཕྱིར།།བདག་ལྟ་དམན་བས་སྙན་ངག་སྒྲོན་མེད་ཀྱང་། །བླུན་པོ་གསོ་ཕྱིར་ཆུ་ཐིགས་ཙམ་ཞིག་བརྗོད། །གཞན་གྱི་སྐྱོན་རྣམས་བརྗོད་མི་བྱ། །གཞན་གྱི་སྐྱོན་རྣམས་ཅི་བརྗོད་པ། །དེ་བཞིན་བདག་ལའང་ཡོད་པ་སྟེ། །དཔེར་ན་ཝ་དང་བུད་མེད་བཞིན། །བདག་ཉིད་ལ་ནི་བསྟོད་མི་བྱ། ། བདག་ཉིད་ལ་ནི་གང་བསྟོད་པ། །དེ་ནི་བློ་ཆུང་ཤེས་རབ་ཞན། །དཔེར་ན་ཀ་ལན་ད་ཀ་འདྲ། །གྲོགས་ངན་བསྟེན་པར་མི་བྱ་སྟེ། །གྲོགས་པོ་ངན་པ་སུས་བསྟེན་པ། །མ་གུ་ཏ་ནི་བསྟེན་པ་ཡིས། །ཤིག་རྣམས་ཕུང་བར་གྱུར་ལ་ལྟོས། །ངན་པ་རྣམས་ལ་གྲོས་མི་གདབ། །ངན་པ་རྣམས ལ་གྲོས་བཏབ་ན།།ལེགས་པར་སྨྲས་ཀྱང་ཉེས་པར་འགྲོ། །སྤྲེའུས་ཀ་ལན་ད་ཀ་ཡི། །ཚང་བཤིག་བ་ཡི་ཚུལ་ལ་ལྟོས། །སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་བག་ཡོད་བྱ། །བག་མེད་རྒྱུན་དུ་སྤང་བར་བྱ། །གླང་ཆེན་མྱོས་པ་ལྟ་བུ་ནི། །ནམ་ཡང་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་རྣམས་བརྗོད་འདོད་རྟག་ཏུ་ནི། ། ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཤིང་དེ་ལྟར་སྨྲ། །གང་ཞིག་མ་བརྟགས་པར་སྨྲ་བ། །དཔེར་ན་སྨྱོན་པའི་བསྙོན་ཚིག་བཞིན། །དགོས་པ་མེད་པའི་བརྫུན་ཚིག་ནི། །ནམ་ཡང་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ།

班戒耶喜德译校已定稿。